Tại một thị trấn nhỏ thuộc tỉnh Chiết Giang, quán Café On-Site do aptdotapt thiết kế được định vị như một điểm tụ họp cho khu dân cư xung quanh. Không gian này được xây dựng xoay quanh một câu hỏi: khi con người di chuyển, trò chuyện và sử dụng không gian, những tương tác đó diễn ra và lan tỏa như thế nào trong cùng một môi trường?
Café On-Site được xây dựng với định hướng xuyên suốt là khám phá cách năng lượng lưu chuyển qua kiến trúc, cơ thể và hành vi hàng ngày, thay vì xem quán cà phê như một mô hình tĩnh.
Ngay từ đầu, dự án được triển khai đồng thời từ phần thương hiệu đến không gian. Tên tiếng Trung “开场” (Kai-Chang) được hiểu theo ba lớp nghĩa. Trước hết, “开” là khoảnh khắc mở màn, khi một buổi trình diễn bắt đầu và sân khấu được thiết lập. Thứ hai, chữ “场” chỉ một địa điểm cụ thể, đồng thời cũng nói đến bầu không khí và tinh thần của nơi đó. Cuối cùng, âm “Chang” có cách đọc tượng tự chữ “厂” (nhà máy), gợi liên tưởng đến văn hóa mở xưởng sản xuất – một đặc trưng kinh tế quen thuộc của khu vực Ôn Châu. Tên tiếng Anh “On-Site” tức là “hiện diện tại chỗ”, nhấn mạnh việc kiến trúc của quán gắn liền với bối cảnh xung quanh thay vì tách biệt như một không gian độc lập.
Toàn bộ công trình sử dụng một nhóm hình dạng lặp lại để tạo sự thống nhất giữa phần nhìn và không gian thực. Các đường cong, chi tiết kim loại tròn, kệ trưng bày dạng ngôi sao bốn cánh và các thanh đèn hình tam giác ngược xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau, từ mặt ngoài đến bên trong quán. Những yếu tố này vốn xuất phát từ thiết kế đồ họa của thương hiệu, sau đó được chuyển thành các chi tiết vật lý, giúp người dùng nhận ra sự liên kết giữa hình ảnh hai chiều và không gian ba chiều khi trực tiếp trải nghiệm.
Hai mặt ngoài công trình sử dụng nhiều hình tròn lặp lại.
Các kệ trưng bày hình ngôi sao bốn cánh xuất hiện nhiều bên trong quán.
Điều kiện khu đất cũng ảnh hưởng rõ rệt đến cách xử lý hai mặt của công trình. Mặt tiền quán đối diện một nhà hàng nướng đông đúc, nơi thường xuyên có khói, tiếng ồn và nhiều bảng hiệu. Để quán vẫn dễ nhận ra từ xa nhưng hạn chế ảnh hưởng từ môi trường xung quanh, kiến trúc sư đã ghép năm khối bán trụ rỗng thành một mặt đứng bán khép kín thay vì sử dụng cửa kính như các cửa hàng thông thường. Bên trong những khối này, các tấm kim loại được đặt ngang ở nhiều độ cao khác nhau để khách có thể tựa lưng hoặc ngồi tạm.
Thay vì mở toàn bộ mặt tiền bằng kính như các cửa hàng thông thường, kiến trúc sư tạo một lớp vỏ gồm năm khối bán trụ rỗng. Mỗi khối giống như một nửa ống tròn dựng đứng, bên trong rỗng, xếp thành hàng ngang trước mặt tiền. Các khối này không kín hoàn toàn mà để hở các khoảng cong ở giữa, nên từ ngoài vẫn có thể nhìn vào bên trong.
Mặt trong của năm khối bán trụ được đặt các tấm ngang bằng kim loại ở nhiều độ cao khác nhau.
Ngược lại, phía sau quán hướng ra một bãi cỏ của công viên, không gian thoáng và ít bị ảnh hưởng bởi giao thông nên kiến trúc được mở hoàn toàn. Sàn bên trong có các rãnh kim loại chạy dài ra phía sân cỏ, bên trên được đặt bàn và ghế. Khi cần, nhân viên chỉ việc đẩy bàn ghế dọc theo rãnh, khu vực ngồi lập tức mở rộng ra ngoài trời.
Các rãnh kim loại nối từ bên trong quán ra phía sân cỏ công viên. Bàn và ghế được đặt trên các rãnh này để có thể trượt ra ngoài.
Bên trong, mặt bằng không được chia theo một trục tuyến tính từ cửa vào quầy rồi đến chỗ ngồi như thông thường. Các khu vực được đặt lệch góc nhẹ với nhau, tạo cảm giác không gian thay đổi liên tục khi di chuyển. Bốn cột chịu lực được xử lý với hình dạng khác nhau, đóng vai trò định hướng tầm nhìn và luồng di chuyển. Nhờ cách bố trí này, các không gian thư giãn trong quán trở nên đa dạng hơn. Có chỗ rộng và thoáng để ngồi nhóm, có chỗ hẹp và kín hơn cho người đi một mình. Người vào quán vì vậy sẽ tự chọn vị trí phù hợp mà không cần biển chỉ dẫn hay phân khu rõ ràng.
Các khu vực ngồi được đặt lệch nhau.
Khu rửa tay được bố trí gọn giữa hai bức tường sơn đỏ.
Cột trụ trong quán có hình dáng đặc biệt giúp phân luồng không gian.
Ý tưởng về năng lượng trong không gian tiếp tục được cụ thể hóa thông qua những cơ chế vận hành tích hợp trong nội thất. Ngay từ lối vào, cửa chính được làm dạng cong và trượt sang một bên theo rãnh tròn âm sàn. Khi mở, cánh cửa sẽ chạy theo quỹ đạo cong này và nằm gọn vào phần tường, tạo cảm giác lối vào rộng hơn so với cửa mở bản lề.
Tại quầy pha chế, phía dưới ô cửa bán mang đi có các rãnh kim loại nhỏ, được bố trí để đặt ly nước. Nhân viên chỉ cần đặt ly vào khớp và đẩy dọc theo rãnh để chuyển đồ uống ra phía ngoài, thay vì đưa tay trực tiếp qua quầy.
Rèm đỏ bố trí ở cuối quán. Ở khu vực trung tâm, một bàn dài được bố trí bao quanh bồn cây để làm điểm họp mặt cho nhóm đông người.
Đi sâu vào phía trong, một tấm rèm màu đỏ được treo ở cuối không gian. Khi cần, khách có thể kéo rèm lại để tạo một góc riêng tư hoặc dùng làm nền chụp ảnh. Ngay gần đó là kệ trưng bày bánh, được thiết kế dạng bốn nhánh như hình ngôi sao, đặt trên bánh xe. Nhân viên có thể đẩy kệ này ra gần khu khách ngồi để giới thiệu sản phẩm.
Không gian riêng tư trong quán.
Chuỗi thao tác này, từ mở cửa, nhận đồ uống, chọn chỗ ngồi đến di chuyển bàn ghế, khiến không gian không đứng yên, mà liên tục thay đổi theo cách nó được sử dụng. Nhờ đó, ý niệm về dòng chảy năng lượng tại Café On-site không dừng ở một khái niệm trừu tượng, mà được thể hiện rõ qua chính những thao tác diễn ra mỗi ngày trong quán.
Thực hiện: Bảo Trân | Theo: designboom | Ảnh: Zhu Yumeng
Xem thêm:
Quán cafe Ristreet – Sắc đỏ khơi nguồn năng lượng ngày mới – KaG Design
