Nhà thiết kế người Ý Valentino Garavani được biết đến như một trong những biểu tượng của ngành thời trang cao cấp, từng chia sẻ quan niệm về khả năng sáng tạo của mình qua câu nói: “Chỉ có ba điều tôi làm được: may trang phục, trang trí nhà cửa và tiếp đãi khách khứa.” Tuyên ngôn khiêm nhường ấy hé lộ một phần quan trọng trong di sản của ông. Bên cạnh vai trò một nhà thiết kế thời trang, Valentino còn là người kiến tạo nên những không gian sống giàu thẩm mỹ, nơi phong cách cá nhân và gu nghệ thuật của ông được thể hiện một cách vẹn tròn.
Valentino trong ngôi nhà của ông ở New York. Ảnh: Pascal Chevallier
Sinh ngày 11/5/1932 tại Voghera, Italy, Valentino Garavani chuyển đến Paris năm 17 tuổi để theo học ngành thời trang tại trường École des Beaux-Arts và Phòng Nghiệp đoàn Thời trang Cao cấp Paris (Chambre Syndicale de la Couture Parisienne). Ông tiếp tục làm việc tại các atelier của Balenciaga, Jean Dessès và Guy Laroche trước khi ra mắt tại Ý vào năm 1962, tại Hội trường Trắng (Sala Bianca) của Cung điện Pitti ở Florence. Valentino thuộc về một thế hệ đặc biệt của các nhà thiết kế Ý, những người đã định hình tư duy mới về thời trang và sự nữ tính.
Valentino tại ngôi nhà ở Rome. Ảnh: Pascal Chevallier
Bộ phim tài liệu Valentino: The Last Emperor của đạo diễn Matt Tyrnauer ra mắt năm 2009 phần nào khắc họa thế giới tươi đẹp và hoa mỹ trong hành trình 45 năm sự nghiệp thời trang của ông. Nhưng để hiểu đầy đủ về Valentino, cần nhìn xa hơn những bộ trang phục, đến những nơi ông gọi là nhà: từ biệt thự cổ điển trên Đường Appia Antica ở Rome, lâu đài Wideville thế kỷ 16 gần Paris, đến căn chalet ở Gstaad và nhiều không gian khác trải khắp các kinh đô thời trang.
Ảnh: Valentino: The Last Emperor
Xuyên suốt sự nghiệp dài hơn bốn thập kỉ đáng chú ý, Valentino luôn kiên định với một tham vọng duy nhất: trở thành một nhà sáng tạo, một người kể chuyện và một nhà thiết kế thời trang Haute Couture, mà trên hết, luôn cống hiến cho việc theo đuổi cái đẹp. Để đạt được những thành tựu đầy tự hào, không thể không nhắc đến người đối tác trọn đời Giancarlo Giammetti, người xử lý mọi khía cạnh về kinh doanh và có sự đồng điệu trong thẩm mỹ và thú sưu tầm.
Giancarlo Giametti và Valentino. Ảnh: Darleen Rubin
Trong suốt cuộc đời mình, Valentino Garavani và Giancarlo Giammetti đã mang tầm nhìn thẩm mỹ của mình đến hàng loạt ngôi nhà trải dài khắp các kinh đô thời trang lớn và những địa điểm được giới thượng lưu yêu thích. Mỗi nơi đều mang một cảm giác xa hoa đầy kịch tính, tựa những bối cảnh sân khấu hay những bức tranh sống động. Ở đó, mọi không gian nội thất đều được Valentino chú trọng đến từng chi tiết.
Biệt thự tại Capri
Năm 1960, trong một kỳ nghỉ ở Paris, nơi Valentino đang theo học ngành thời trang và khởi những bước đầu tiên trong sự nghiệp, ông khám phá ra hòn đảo Capri, nơi chiếm một vị trí đặc biệt trong trái tim ông, trở thành nguồn cảm hứng bền bỉ và những ký ức trân quý. Ông đã mua một biệt thự ở khu Via Tuoro để làm nơi nghỉ dưỡng yên tĩnh để sáng tạo. Dù sau này được bán đi, ngôi nhà vẫn khắc sâu trong ký ức của Valentino như một biểu tượng của chương đầu đời.
Ảnh: Pascal Chevallier
Ảnh: Pascal Chevallier
Biệt thự trên đường Appia Antica, Rome
Dù chọn Paris để trình làng các bộ sưu tập ready-to-wear từ năm 1975 và haute couture từ năm 1988, Rome vẫn luôn là thành phố của sự vĩnh hằng, và là trái tim sôi động trong thế giới của Valentino. Nếu Vua Midas biến mọi thứ mình chạm vào thành vàng thì Valentino mang lại vẻ đẹp cho những thứ ông nâng niu. Căn biệt thự của ông gần đường Appia Antica là một dinh thự đồng quê sang trọng được trang trí phong phú với phong cách chiết trung. Tại đây, dấu ấn hợp tác của ông với kiến trúc sư/nhà thiết kế Renzo Mongiardino được hiện hữu rõ ràng.
Nhà thiết kế không bao giờ che giấu đam mê trang trí của mình, cũng như sự theo đuổi bền bỉ đối với cái đẹp, sự cân bằng thẩm mỹ và những giấc mơ nghệ thuật. Ảnh: Valentino tại căn biệt thự ở Rome năm 1974, chụp bởi Mondadori Portfolio
Quả thực, mọi không gian ông sinh sống hay làm việc đều mang dấu ấn quyến rũ đặc trưng không thể nhầm lẫn. Đó là sự cân bằng giữa cổ điển và phóng khoáng, giữa sưu tầm và đam mê. Trong số nhiều sở thích của ông, nghệ thuật bày biện bàn tiệc là lĩnh vực ông tỏa sáng một cách tự nhiên. Cách ông sắp đặt bàn tiệc tại ngôi nhà ở Rome đã trở thành huyền thoại, dù chỉ dành cho số ít người may mắn, như chính ông từng nhớ lại: “Tôi thích tiếp đón những nhóm nhỏ. Việc chuẩn bị bàn tiệc là một thú vui tinh tế. Tôi ưu ái những chủ đề hoa lá và phối hợp bày trí theo mùa. Tôi luôn sẵn lòng tham dự những buổi tiệc lớn của người khác, nhưng tại chính ngôi nhà mình, tôi không thể chịu được sự xáo trộn mà chúng mang lại. Tính cầu toàn của tôi không thể thay đổi.”
Valentino từng khẳng định: “Chắc chắn rằng nếu không trở thành một nhà thiết kế thời trang cao cấp, tôi đã là một nhà thiết kế nội thất. Tôi luôn bị ám ảnh bởi vẻ đẹp dưới mọi hình thức. Mọi thứ bắt đầu một cách tình cờ, từ một món đồ nội thất, một bức tranh, bạn dần dần phát triển nên cả một vũ trụ xung quanh đó. Nếu có gu thẩm mỹ, bạn hoàn toàn có thể pha trộn chúng một cách hài hòa.” Ảnh: Vittoriano Rastelli
Một trong những bức tranh ông yêu thích nhất được lưu giữ tại ngôi nhà ở Rome, là chân dung một người phụ nữ của danh họa Bronzino. Ông say mê tác phẩm này bởi nó mang lại những rung cảm nghệ thuật mà ông buộc phải sở hữu bằng mọi giá. Với ông, một tác phẩm không cần phải có chữ ký của một danh họa vẫn có thể níu giữ tâm trí của mình.
Lâu đài Wideville, Paris
Một dinh thự khác của Valentino mang vẻ đẹp hoa lệ với những lớp chi tiết nội thất tinh xảo. Được mua vào năm 1995, khu đất thế kỷ 16 này nằm trong khuôn viên công viên rộng hơn 120 hecta và từng thuộc về Bộ trưởng Tài chính của Vua Louis XIII. Được mệnh danh là “viên ngọc quý nhất” trong số những dinh thự của Valentino, đây chính là ngôi nhà được ông yêu thích nhất.
Ảnh: Simon Watson
Được xây dựng trong thời kỳ hoàng kim của triều đình Pháp, dinh thự được thiết kế theo phong cách Louis XIII, với gạch đỏ và những góc đá trắng đặc trưng. Sau này, Lâu đài Wideville từng là nơi ở của một trong số nhiều người tình của Vua Louis XIV, Madame de La Vallière, trước khi chuyển qua tay nhiều gia đình quý tộc trong hàng thế kỷ.
Ảnh: Simon Watson
Theo thời gian, lâu đài đã được trang hoàng lại theo phong cách thiết kế Cổ điển và Rococo dưới bàn tay của nhà thiết kế nội thất Henri Samuel. Trong sự cộng tác chặt chẽ với Henri, Valentino đã tỉ mỉ định hình tính cách cho từng căn phòng, kết hợp phong cách Pháp thế kỷ 19 với những yếu tố lấy cảm hứng từ Trung Hoa, phù hợp với niềm đam mê sâu sắc của ông dành cho nghệ thuật chịu ảnh hưởng Á Đông. Nơi đây đã tổ chức vô số bữa tiệc chiêu đãi lớn.
Chalet ở Gstaad
Tại vùng núi tuyết Alps, Valentino đã mua một căn chalet với tầm nhìn bao quát núi non. Ông thường đón Giáng sinh và năm mới tại đây, bên cạnh một nhóm nhỏ bạn thân. Bầu không khí nơi này, theo lời người bạn kiêm cựu biên tập viên thời trang André Leon Talley, là “hiếm có, xa hoa và ấm áp”. Nhận xét này được ghi lại trong lời giới thiệu cho cuốn sách At the Emperor’s Table của Assouline, ghi lại cuộc sống của nhà thiết kế cùng nghệ thuật tổ chức tiệc tùng tại những dinh thự của ông.
Ảnh: Guy Marineau
Ảnh: Guy Marineau
Tháng 9/2007, Valentino tuyên bố giải nghệ khi còn ở đỉnh cao sự nghiệp. Ông từng nói rằng: “Tôi muốn rời khỏi bữa tiệc khi nó còn vui.” Sau 93 năm, ông khép lại hành trình cuộc đời với nhiều chương đầy tự hào với sứ mệnh làm đẹp cho cuộc đời. Mọi bữa tiệc của Valentino có thể tàn, nhưng di sản thời trang và hơi thở nghệ thuật trong không gian vẫn được lưu dấu.
Valentino tại biệt thự Malibu, chụp năm 1988, hiện nay là Bảo tàng Getty. Ảnh: Gianni Giansanti
Thực hiện: Hoàng Lê
Xem thêm
Giorgio Armani và phong thái bất biến
