Không chỉ là một sự kiện thể thao toàn cầu, mỗi kỳ Olympic còn là một dự án thiết kế quy mô lớn, nơi các yếu tố thị giác: từ poster, pictogram đến những biểu tượng kiến trúc như đài lửa, cùng tạo nên bản sắc của kỳ đại hội. Với Thế vận hội Mùa đông 2026, hệ thống nhận diện thị giác được xây dựng xoay quanh tinh thần Ý đương đại: giàu cảm xúc, năng động và kết nối giữa nhịp sống đô thị với cảnh quan núi tuyết Alps.
Nhìn lại một kỳ Thế vận hội vừa qua, những ấn phẩm thiết kế đóng vai trò truyền thông này đã trở thành những hình ảnh đại diện cho ký ức thị giác của Milano-Cortina 2026.
Poster Olympic: Từ truyền thống áp phích thể thao đến minh họa đương đại
Trong lịch sử Olympic hiện đại, poster luôn là một phần quan trọng của hệ thống nhận diện thị giác. Trước khi truyền hình và internet trở nên phổ biến, áp phích là phương tiện chính để quảng bá kỳ đại hội, đồng thời giới thiệu hình ảnh của thành phố đăng cai đến công chúng quốc tế. Theo thời gian, poster Olympic dần vượt khỏi chức năng truyền thông đơn thuần để trở thành một dạng tài liệu thị giác phản ánh thẩm mỹ thiết kế của từng giai đoạn lịch sử.
Ở nhiều kỳ Thế vận hội, ban tổ chức thường mời các nghệ sĩ và nhà thiết kế tham gia sáng tác poster chính thức, đôi khi đi kèm một bộ thiết kế do nhiều tác giả khác nhau thực hiện. Nhờ vậy, poster Olympic thường được xem như điểm giao thoa giữa thiết kế đồ họa, nghệ thuật thị giác và bản sắc văn hóa của nước chủ nhà.
10 thiết kế art posters cho Olympic mùa đông 2026. Ảnh: Milano-Cortina
Chẳng hạn, tại Olympic mùa hè 1968, hệ thống đồ họa do Lance Wyman và Eduardo Terrazas phát triển nổi bật với typography dạng đường kẻ lặp lại, lấy cảm hứng từ hoa văn của nghệ thuật dân gia, được xem là một trong những ví dụ tiêu biểu của graphic modernism, đặt nền móng cho cách xây dựng hệ nhận diện đồng bộ cho Olympic.
Logo Mexico 68 do Lance Wyman và Eduardo Terrazas thiết kế nổi bật với những đường kẻ song song lan tỏa từ năm vòng Olympic, tạo thành con số “68” và chữ “Mexico”. Ngôn ngữ thị giác này kết hợp ảnh hưởng của trào lưu Op Art thập niên 1960 với họa tiết truyền thống Mexico, trở thành nền tảng cho toàn bộ hệ thống nhận diện của kỳ Olympic. Ảnh: Olympics.com
Vài năm sau, Olympic mùa hè 1972 tiếp tục nâng tầm thiết kế Olympic với hệ thống đồ họa do Otl Aicher phát triển. Các poster của Munich sử dụng bảng màu tươi sáng, bố cục tối giản và hệ pictogram nổi tiếng cho các môn thể thao. Cách tiếp cận này đã trở thành một cột mốc quan trọng trong lịch sử information design, ảnh hưởng đến nhiều hệ thống đồ họa sự kiện sau đó.
Bộ pictogram của 1972 Summer Olympics do Otl Aicher phát triển, sử dụng hình người tối giản được cấu tạo từ các đường thẳng và góc 45°. Các biểu tượng được xây dựng trên hệ thống lưới nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tính nhất quán khi ứng dụng trên biển chỉ dẫn, poster và ấn phẩm truyền thông. Trong lịch sử thiết kế Olympic, Munich 1972 được xem là cột mốc lớn nhất về graphic system. Ảnh: The Olympic design dot com
Đến thế kỷ 21, poster Olympic ngày càng mở rộng phạm vi biểu đạt. Ví dụ như poster của 2024 Summer Olympics do Ugo Gattoni thực hiện là một bức minh họa toàn cảnh phức tạp, nơi hàng trăm chi tiết về kiến trúc, thể thao và đời sống Paris được đan cài trong một không gian hình ảnh dày đặc. Thiết kế này gần với một illustrated landscape, cho thấy poster Olympic ngày nay có thể mang tính tự sự và giàu chi tiết như một tác phẩm nghệ thuật độc lập.
Poster Olympic 2024 của Ugo Gattoni. Ảnh: Olympics
Trong bối cảnh đó, poster của Olympic mùa đông 2026 lựa chọn một hướng tiếp cận khác nhưng cũng không kém phần đương đại: minh họa vẻ đẹp của đồ hoạ Ý bằng hình khối tối giản và màu sắc táo bạo. Hai poster chính thức được thực hiện bởi hai họa sĩ minh họa Olimpia Zagnoli và Carolina Altavilla, đại diện cho một thế hệ sáng tạo mới.
Olympic Vision: Góc nhìn cá nhân về một sự kiện toàn cầu
Poster do Olimpia Zagnoli thiết kế mang tên Olympic Vision, tập trung vào hình ảnh một nhân vật đang nhìn cuộc sống qua chiếc kính có hình năm vòng Olympic – chi tiết vừa mang tính biểu tượng vừa đóng vai trò như một “khung nhìn” thị giác độc đáo. Qua lớp kính ấy, người xem thấy dãy núi phủ tuyết phía xa, gợi nhắc đến cảnh quan Alpine của Cortina d’Ampezzo – một trong những địa điểm thi đấu chính của kỳ Thế vận hội.
Ảnh: Milano-Cortina
Về mặt thị giác, poster thể hiện rõ phong cách đặc trưng của Olimpia: các mảng màu phẳng, đường nét giản lược và bảng màu rực rỡ tạo nên một dạng pop illustration dễ nhận diện. Bố cục cận cảnh khuôn mặt – một lựa chọn khá hiếm trong poster Olympic, đưa trải nghiệm của sự kiện toàn cầu về quy mô cá nhân, như thể Olympic đang được nhìn qua đôi mắt của từng người tham dự.
Hoạ sĩ minh hoạ Olimpia Zagnoli. Ảnh: Milano-Cortina
Poster Paralympic: Chuyển động tạo nên cấu trúc thị giác
Trong khi Olympic Vision xoay quanh góc nhìn cá nhân, poster Paralympic của Carolina Altavilla lại nhấn mạnh năng lượng của chuyển động. Tác phẩm mô tả các vận động viên đang tham gia những môn thể thao mùa đông, được sắp xếp trong một không gian hình học nhiều lớp.
Các nhân vật được vẽ bằng những đường cong mềm, tạo cảm giác trượt và xoay trong không gian. Phong cách minh hoạ này kết hợp cùng bảng màu tương phản mạnh: hồng, xanh và vàng chanh, giúp từng chuyển động nổi bật trên nền không gian hình học, đồng thời tạo nên cảm giác năng lượng lan tỏa. Phía sau các nhân vật là sự kết hợp giữa hai biểu tượng địa lý của kỳ đại hội: nhà thờ Duomo của Milan và dãy núi Dolomites – hai hình ảnh gợi nhắc đến cấu trúc hai trung tâm của Olympic 2026, nơi sự kiện được tổ chức song song giữa đô thị và vùng núi.
Ảnh: Milano-Cortina
Đặt cạnh nhau, hai poster cho thấy một điểm chung rõ rệt: tính tối giản về hình khối đi cùng màu sắc táo bạo. Đây là công thức thường thấy trong illustration editorial và quảng cáo hiện nay, đặc biệt tại các trung tâm sáng tạo như Milan.
Bằng cách lựa chọn phong cách này, Milano-Cortina 2026 đã đưa poster Olympic tiến gần hơn với ngôn ngữ thị giác của truyền thông đương đại. Thay vì chỉ là một tấm áp phích mang tính kỷ niệm, poster trở thành một hình ảnh có thể dễ dàng xuất hiện trên nhiều nền tảng, từ không gian triển lãm đến mạng xã hội.
Các bản phác thảo của poster Paralympic. Ảnh: Milano-Cortina
Pictogram: Ngôn ngữ thị giác của các môn thể thao
Bên cạnh poster nghệ thuật, một thành phần quan trọng khác trong hệ thống nhận diện của Olympic là pictogram. Đây là bộ ký hiệu trực quan giúp khán giả từ nhiều quốc gia nhận diện các môn thể thao mà không cần đến ngôn ngữ, đặc biệt quan trọng trong bối cảnh một sự kiện toàn cầu quy tụ hàng chục nghìn vận động viên và khán giả đến từ nhiều nền văn hóa khác nhau.
Truyền thống pictogram của Olympic được định hình rõ rệt từ Thế vận hội mùa hè 1964 tại Tokyo. Khi đó, các nhà thiết kế Nhật Bản đã phát triển một hệ biểu tượng tối giản để phục vụ công tác chỉ dẫn và truyền thông quốc tế. Thành công của hệ pictogram này đã thúc đẩy việc sử dụng hình ảnh thay cho chữ viết để tạo nên một ngôn ngữ trực quan mang tính toàn cầu. Từ đó đến nay, mỗi kỳ Olympic đều phát triển bộ pictogram riêng.
Tokyo 1964 là lần đầu tiên Olympic sử dụng một hệ pictogram hoàn chỉnh nhằm giải quyết rào cản ngôn ngữ cho hàng nghìn vận động viên và du khách quốc tế. Từ đó, pictogram trở thành một phần không thể thiếu trong thiết kế của mọi kỳ Olympic sau này. Ảnh: Olympic Museum Archive
Với 2026 Winter Olympics, bộ pictogram gồm 16 biểu tượng tương ứng với các môn thể thao mùa đông. Thay vì tập trung vào chi tiết thiết bị hay trang phục của vận động viên, thiết kế của bộ biểu tượng này đặt trọng tâm vào chuyển động của cơ thể. Các hình người được giản lược thành những đường nét uốn cong liên tục, mô phỏng cảm giác trượt trên băng, bay qua không trung hay xoay người trên tuyết.
Bộ pictogram của Thế vận hội mùa đông Milano-Cortina 2026 gồm 16 biểu tượng đại diện cho các môn thi đấu. Các hình người được giản lược thành những đường nét mềm và dứt khoát, thể hiện chuyển động đặc trưng của từng môn thể thao. Ảnh: Olympics.com
Đài lửa Olympic 2026: Ngọn lửa trong một cấu trúc điêu khắc động
Bên cạnh poster và pictogram, một biểu tượng mang tính nghi lễ khác của Olympic là đài lửa – nơi ngọn lửa thiêng được thắp sáng trong suốt thời gian diễn ra Thế vận hội. Nếu poster và pictogram thuộc về lĩnh vực đồ họa, thì đài lửa lại nằm ở giao điểm giữa kiến trúc, điêu khắc và kỹ thuật. Đài lửa Thế vận hội mùa đông 2026 được nhận xét là một tác phẩm điêu khắc động lộng lẫy, được lấy cảm hứng từ các họa tiết “nút thắt” trong bản vẽ của Leonardo da Vinci.
Ảnh: Milano-Cortina
Leonardo’s knots – Nguồn cảm hứng từ nghệ thuật Phục Hưng
Trong nhiều bản phác thảo và trang trí thời Phục Hưng, Leonardo da Vinci từng nghiên cứu các mô-típ hình học được tạo nên từ những dải dây đan xen liên tục, thường được gọi là Leonardo’s knots. Những hình vẽ này xuất hiện trong các bản minh họa trang trí, cũng như trong những nghiên cứu của ông về toán học và cấu trúc hình học.
Các nghiên cứu về họa tiết nút thắt xuất hiện nhiều lần trong những bản thảo của Leonardo, đặc biệt trong bộ sưu tập bản vẽ đồ sộ Codex Atlanticus. Những mô-típ dây đan xen này cho thấy mối quan tâm của ông đối với hình học, cấu trúc và nhịp điệu thị giác. Ảnh: Biblioteca Ambrosiana
Các nút thắt của Leonardo không chỉ mang tính trang trí mà còn thể hiện một quan niệm thẩm mỹ đặc trưng của thời Phục Hưng: sự hòa quyện giữa nghệ thuật, khoa học và toán học. Những dải dây đan chéo tạo thành mạng lưới hình học phức tạp nhưng vẫn duy trì tính cân đối và nhịp điệu thị giác. Trong nhiều trường hợp, chúng được xem như biểu tượng của sự liên kết, sự liên tục và trật tự của tự nhiên.
Một trong những mô-típ Leonardo’s knots nổi tiếng, thường được gọi là First Knot (khoảng 1490-1500), được phát triển từ các nghiên cứu hình học của Leonardo vào cuối thế kỷ 15. Thiết kế gồm những dải dây đan xen liên tục tạo thành một cấu trúc vòng tròn phức tạp, gợi liên tưởng đến mê cung hoặc các họa tiết trang trí thời Phục Hưng. Ảnh: National Gallery of Art
Cấu trúc động của đài lửa Olympic 2026
Khi được chuyển hóa thành thiết kế cho đài lửa của Olympic 2026, mô-típ này mang thêm một tầng ý nghĩa mới. Các vòng kim loại đan xen gợi nên hình ảnh của một nút thắt lớn, nơi nhiều đường nét gặp nhau và liên kết thành một cấu trúc thống nhất – một ẩn dụ thú vị cho tinh thần của Olympic, nơi nhiều quốc gia và nền văn hóa hội tụ trong cùng một sự kiện.
Ảnh: Milano-Cortina
Dựa trên nguồn cảm hứng này, đài lửa Thế vận hội mùa đông 2026 được thiết kế gồm nhiều vòng kim loại đan xen tạo thành hình dạng tương tự mặt trời hoặc một bông hoa hình học. Các vòng kim loại không cố định mà có thể mở ra từ 3,1m đến 4,5m đường kính nhờ hơn 1.400 chi tiết và 244 khớp chuyển động phức tạp, biến toàn bộ công trình thành một dạng kinetic sculpture – điêu khắc chuyển động.
Ảnh: Milano-Cortina
Khác với nhiều đài lửa truyền thống, nơi ngọn lửa thường nằm trên đỉnh một bát kim loại lớn, thiết kế của Milano-Cortina 2026 đặt ngọn lửa trong lõi kính ở trung tâm cấu trúc. Từ vị trí này, ánh sáng lan tỏa qua các vòng kim loại bao quanh, tạo nên hiệu ứng thị giác giống như một nguồn sáng đang phát ra từ bên trong.
Cách bố trí này nhấn mạnh ý tưởng về một trung tâm năng lượng, nơi ngọn lửa trở thành điểm hội tụ của toàn bộ cấu trúc. Khi kết hợp với chuyển động khép – mở của các vòng kim loại, đài lửa không còn chỉ là một bệ đỡ cho ngọn lửa mà trở thành một cơ chế chuyển động xoay quanh nguồn sáng ở trung tâm.
Ảnh: Milano-Cortina
Việc 2026 Winter Olympics được tổ chức tại Ý – một trong những trung tâm sáng tạo lâu đời của châu Âu, phần nào tạo nên kỳ vọng nhất định đối với diện mạo thiết kế của kỳ đại hội. Từ kiến trúc, thời trang đến đồ họa, mạng lưới sáng tạo của đất nước này từ lâu đã nổi tiếng với khả năng kết hợp giữa di sản văn hóa và tinh thần đương đại. Trong bối cảnh đó, hệ thống thiết kế của Olympic 2026 không chỉ đơn thuần thực hiện chức năng nhận diện sự kiện, mà còn trở thành dịp để các nhà thiết kế và nghệ sĩ diễn giải tinh thần Ý bằng ngôn ngữ thị giác của thời đại.
Visual identity của mỗi kỳ Olympic không chỉ phục vụ cho vài tuần lễ thi đấu mà còn góp phần định hình cách công chúng nhớ về sự kiện trong nhiều năm sau đó. Cũng giống như những poster hay hệ pictogram của các kỳ Olympic trước đây, các thiết kế của Milano-Cortina 2026 sẽ tiếp tục tồn tại như những dấu mốc nhỏ trong lịch sử thiết kế – nơi nghệ thuật và văn hóa thị giác cùng tôn vinh những chuyển động thể thao.
Thực hiện: Thuỳ Như
Xem thêm:
Áp phích Olympic 2024: Paris sôi nổi
