Các nhà thiết kế nội thất hiện nay xem sàn nhà như “bức tường thứ sáu” của không gian, một bề mặt đủ khả năng định hướng thị giác, tạo nhịp chuyển giữa các khu chức năng và quyết định mức độ nặng nhẹ của tổng thể nội thất. Trong nhiều dự án nhà ở, sàn gỗ không còn xuất hiện như một lựa chọn an toàn để tạo sự ấm cúng, mà trở thành công cụ tổ chức không gian. Nó được giữ lại như một phần ký ức của công trình cũ, có nơi được dùng để chia tách không gian sinh hoạt, làm dịu mật độ xa xỉ của nội thất, hoặc trở thành trung gian giúp những ngôn ngữ thẩm mỹ khác biệt có thể đứng chung trong cùng một mặt bằng. Tám công trình dưới đây là những ví dụ tiêu biểu cho thấy một mặt sàn đẹp có thể tác động trực tiếp đến cách không gian được định hình.
Căn hộ thập niên 1930, Lisbon
Trong dự án cải tạo căn hộ từ thập niên 1930 ở Lisbon, studio Aboim Inglez Arquitectos đã lựa chọn sàn gỗ parquet nguyên bản làm chi tiết cốt lõi để tái tổ chức cấu trúc mặt bằng. Khi tháo dỡ các lớp hoàn thiện cũ trong căn hộ vốn dài và hẹp, nhóm thiết kế phát hiện hệ sàn gỗ cứng có từ năm 1938 vẫn còn sử dụng được. Thay vì thay mới toàn bộ, họ phục hồi những phần còn nguyên vẹn và chỉ thiết kế thêm ở những vị trí bị thiếu, biến mặt sàn thành công cụ dẫn dắt thị giác xuyên suốt căn nhà.
Những thanh gỗ có sắc độ đậm nhạt khác nhau được ghép thành các ô vuông sáng tối xen kẽ, bên ngoài viền bằng những dải gỗ màu sáng hơn, tạo thành các mảng hình học phân định từng khu vực chức năng. Khi các vách ngăn và cửa giữa các phòng được loại bỏ để đưa ánh sáng vào hành lang dài 15m, họa tiết parquet trên sàn vừa làm nổi bật tính độc lập của từng căn phòng, vừa duy trì cảm giác liền mạch xuyên suốt toàn bộ căn hộ.
Ảnh: Ricardo Gonçalves
Nhóm thiết kế cũng bổ sung đá cẩm thạch xám nhạt cho khu bếp và phòng tắm, cuối phòng ăn mở thêm một phòng kính đón nắng để tăng cường ánh sáng tự nhiên, đồng thời sử dụng nội thất đóng riêng với đường nét gọn và ít chi tiết. Sự tiết chế của những vật liệu mới này tương phản với sự ấm áp, giàu hoa văn của gỗ, khiến nó trở thành điểm nhấn nổi bật nhất trong căn hộ.
Sắc gỗ cũ, các mảng sáng tối đan xen và lớp hoa văn dày hơn về thị giác tạo nên độ ấm nhất định, cân bằng lại cảm giác lạnh và phẳng của đá xám cùng nội thất tối giản. Ảnh: Ricardo Gonçalves
Căn hộ Vilnius, Lithuania
Nằm trong một tòa nhà dân cư từ thế kỷ 19 ở khu phố cổ Vilnius, căn hộ này được nhà thiết kế nội thất Kristina Lastauskaitė-Pundė cải tạo với mục tiêu kết hợp các yếu tố di sản cổ kính vào lối sống hiện đại. Điểm nhấn trung tâm của không gian này là hệ sàn gỗ sồi hun màu được lát kiểu xương cá xuyên suốt toàn bộ căn hộ.
Ảnh: Leonas Garbačauskas
Giữa khá nhiều chi tiết cũ có phần nặng về thị giác, sàn gỗ sồi đóng vai trò làm dịu tổng thể. Những đường lát xương cá kéo dài liên tục từ phòng này sang phòng khác khiến mặt bằng bớt cảm giác ngắt đoạn bởi các bức tường dày và các ô cửa vòm liên tiếp. Sắc gỗ trầm cũng giúp các mảng tường xám nhạt và hệ tủ hiện đại hòa vào phần kiến trúc cũ một cách tự nhiên hơn.
Các chi tiết lịch sử như dấu vết bích họa trên trần nhà và các cửa vòm được giữ lại, trở nên nổi bật hơn nhờ phông nền tối giản của màu sơn xám và sàn gỗ sồi. Ảnh: Leonas Garbačauskas
Ảnh: Leonas Garbačauskas
Căn hộ thập niên 1970, Lisbon
Trong quá trình cải tạo căn hộ ba phòng ngủ rộng 156m² nằm trên tầng cao của một tòa nhà thập niên 1970 tại Lisbon, văn phòng kiến trúc Aurora Arquitectos tập trung xử lý lại hành lang trung tâm vốn dài và thiếu sáng, đồng thời bố trí thêm khu làm việc và thư viện cho gia chủ. Thay vì để hành lang chỉ là một lối đi đơn điệu, nhóm thiết kế tạo ra liên tiếp các khoảng đệm bằng giếng trời, vách gấp và và các nội thất cố định như băng ghế, kệ sách hay mặt bàn để mỗi đoạn chuyển tiếp trong căn hộ đều mang một chức năng riêng.
Ảnh: Aurora Arquitectos
Sự phân chia ấy tiếp tục được nhấn mạnh qua vật liệu sàn. Khu văn phòng và thư viện ngay lối vào sử dụng sàn gỗ thông lát xương cá, phần hành lang dẫn vào các phòng ngủ, bếp, phòng tắm và phòng khách chuyển sang đá cẩm thạch sáng màu cũng được lát theo cùng nhịp chéo. Sự chuyển đổi giữa hai vật liệu giúp người sử dụng dễ dàng nhận ra đâu là khu vực làm việc cần sự yên tĩnh, đâu là phần lưu thông và sinh hoạt chung. Ở những vị trí đặt giếng trời, gỗ còn được ốp lên các mảng tường và trần nghiêng xung quanh, tạo cảm giác như thể lớp sàn đang được kéo dựng lên để đón lấy ánh sáng.
Ảnh: Aurora Arquitectos
Màu gỗ sáng xuất hiện nhiều ở những khu cần cảm giác ấm và ổn định như thư viện, góc làm việc hay các chỗ ngồi đọc sách. Ngược lại, phần đá cẩm thạch giữ cho các trục đi lại chính sáng và thoáng hơn. Nhờ việc sử dụng luân phiên giữa hai vật liệu, mặt bằng dài của căn hộ được chia thành từng lớp không gian dễ nhận biết hơn và hành lang trung tâm cũng trở thành một phần có thể sử dụng thay vì chỉ là lối đi đơn thuần.
Căn hộ lấy cảm hứng từ Reiki, TP.HCM
Được thiết kế như chốn nghỉ ngơi dành cho một gia chủ không thường xuyên sinh sống tại Sài Gòn, căn hộ này được KTS Trần Lê Quốc Bình phát triển từ tinh thần Reiki của Nhật Bản. Sàn gỗ tông ấm trải liên tục dưới toàn bộ mặt bằng, kết hợp với rèm vải sợi và các mảng tường trung tính để giữ cho không gian một sắc thái nhẹ nhàng và dịu mắt. Không cần nhiều lớp màu và chi tiết trang trí, kiến trúc sư để chính sắc độ mộc mạc của gỗ tạo nên cảm giác gần gũi và yên bình cho căn hộ này.
Xem thêm: Căn hộ lấy cảm hứng từ Reiki: Sự im lặng cần thiết
Ảnh: Sang Lê
Ảnh: Sang Lê
Căn hộ The Crest, TP.HCM
Trong căn hộ 2+1 phòng ngủ rộng 115m² tại The Crest, studio sgnhA chọn cách dồn những khối chức năng lớn như tủ lưu trữ, bếp và các mảng nội thất cố định áp sát theo chu vi căn hộ để khoảng giữa được thoáng hơn. Từ cách sắp xếp này, tầm nhìn trong nhà cũng mở dài theo hai hướng chính: từ cửa vào nhìn thẳng ra ban công và từ khu bếp nối vào hành lang phòng ngủ.
Xem thêm: Căn hộ The Crest: Cái tình của phương vị và chiều kích
Ảnh: Đỗ Sỹ
Sàn gỗ là lớp vật liệu xuất hiện liên tục ở các khu sinh hoạt chung và đóng vai trò kết nối những bề mặt khác nhau như đá travertine, đá vôi màu be hay gạch thủ công. Nhờ tông gỗ ấm và bề mặt ít tương phản, các điểm chuyển từ vật liệu này sang vật liệu khác diễn ra nhẹ hơn, tránh cảm giác rời rạc.
Ảnh: Đỗ Sỹ
Govap House, TP.HCM
Trong dự án cải tạo nhà phố ba tầng tại Gò Vấp, sàn gỗ không được xử lý đồng nhất mà thay đổi sắc độ theo từng khu vực sử dụng Ở tầng sinh hoạt chung, sàn gỗ được giữ ở tông nâu trầm vừa phải để đồng bộ với các mảng gỗ óc chó, đá cẩm thạch xanh rêu và chi tiết kim loại ánh đồng xuất hiện trong phòng khách, bếp và khu ăn uống. Sang phòng ngủ chính, nhóm thiết kế chuyển sang sàn gỗ xương cá màu đen tuyền để phù hợp với tinh thần Art Deco mà căn phòng theo đuổi. Sự thay đổi màu sắc sàn gỗ từ nâu trầm sang đen đậm đã giúp căn hộ tạo ra hai lớp cảm xúc rõ ràng: một tầng sinh hoạt chung ấm cúng, cởi mở và một khu nghỉ ngơi riêng tư, đậm tính điện ảnh.
Xem thêm: Govap House: Không gian đương đại giàu cảm xúc
Ảnh: Đỗ Sỹ
Ảnh: Đỗ Sỹ
Penthouse Empire, TP.HCM
Ở công trình này, điều dễ nhận ra là gần như mọi bề mặt đều được đầu tư ở mức rất cao: đá tự nhiên, kim loại, vải bọc, đồ nội thất đặt làm riêng và các chi tiết trang trí được hoàn thiện cầu kỳ. Trong một tổng thể dày đặc chất liệu sang trọng như vậy, sàn gỗ giữ vai trò như lớp nền tiết chế thị giác. Màu nâu gỗ trải rộng dưới các khu tiếp khách, ăn uống và lối đi giúp cân bằng lại độ bóng, độ lạnh của những bề mặt đá và kim loại, khiến không gian giữ được cảm giác thư thái, không quá phô trương.
Xem thêm: Penthouse Empire: Đẳng cấp của sự điềm tĩnh
Ảnh: Mạnh Bi
Ảnh: Mạnh Bi
Hiệu quả này càng rõ hơn ở những khu vực có mật độ nội thất cao như phòng khách hay phòng ăn, nơi sofa nhung, bàn đá travertine, đèn chùm, gỗ ốp và các món đồ thủ công cùng hiện diện. Nếu toàn bộ phần nền tiếp tục dùng đá hoặc vật liệu phản sáng, căn nhà sẽ rất dễ rơi vào cảm giác nặng nề. Lớp sàn gỗ bản lớn với sắc độ trầm ổn đã kéo những chi tiết cầu kỳ ấy về cùng một nhịp, đồng thời bổ sung thêm sắc thái cổ điển đúng với tinh thần duy mỹ mà NTK Thái Công theo đuổi.
Sàn gỗ giữ cho căn biệt thự cảm giác ấm và có thể ở được, thay vì trở thành một không gian chỉ để phô bày sự xa xỉ. Ảnh: Mạnh Bi
Căn hộ Kyiv, Ukraine
Thiết kế của căn hộ 85m² tại quận Podil được lấy cảm hứng từ những căn hộ Paris xưa. Phần nền sàn được xử lý theo kiểu lát xương cá xuyên suốt khu sinh hoạt chung ở trung tâm căn hộ, nơi bố trí phòng khách và quầy bar. Kiểu lát này vốn gắn với nội thất châu Âu cổ điển nhưng khi đặt vào mặt bằng mở và cách bài trí hiện đại lại không tạo cảm giác cũ kỹ, đồng thời làm dịu bớt sự sắc nét từ những mảng màu và đồ nội thất mang cá tính mạnh.
Xem thêm: Căn hộ Kyiv: Sự pha trộn giữa nét cổ điển Pháp và tinh thần chiết trung
Ảnh: Yevgenii Avramenko
Ảnh: Yevgenii Avramenko
Thực hiện: Bảo Trân
Xem thêm:
5 giải pháp dán và ốp sàn giả gỗ được ưa chuộng
