Xiêm Riệp là vùng đất của những đền đài với những dấu vết thời gian để lại trên đá. Angkor Wat và hàng trăm ngôi đền quanh đó vẫn đứng vững sau nhiều thế kỷ, mang trong mình dấu ấn của các triều đại đã qua, những cuộc chinh chiến đã lùi xa, và những biểu tượng tôn giáo từng bị thay thế, xóa bỏ rồi lại tái hiện. Vẻ đẹp của vùng đất này nằm ở quá trình phai mòn, khi đá sa thạch đổi màu theo năm tháng, các pho tượng mất đi một phần hình hài, và một thành phố hiện đại vẫn tiếp tục sinh sôi bên cạnh những tàn tích ấy. Đến với Xiêm Riệp là một hành trình quan sát cái đẹp trong sự biến mất, chậm rãi, lặng lẽ, và bền bỉ.
Angkor Wat mùa xanh
Đền Angkor Wat mang vẻ đẹp hùng vĩ và trường tồn, xứng đáng với danh tiếng vốn có. Các ngôi đền trong quần thể tuy chung một tôn chỉ thiết kế, cùng loại vật liệu xây dựng, song kì lạ thay, chúng vẫn đủ khác biệt, tách biệt và đặc biệt. Chỉ khi đặt chân đến từng đền, bạn mới thực sự cảm nhận rõ rệt sự kì diệu này.
Từ rất sớm, các nhóm du khách mang đủ các quốc tịch đã “mục kích” Angkor Wat với đủ loại đồ nghề để săn mặt trời mọc sau 5 đỉnh tháp.
Mùa xanh ở Xiêm Riệp bắt đầu từ tháng 5 kéo dài đến tháng 10. Cây cối tốt tươi không vàng úa hoặc đỏ quạch nhờ được mưa trời tưới tắm. Lúc này cũng là thời điểm vắng khách du lịch, bởi người ta sợ mưa. Thực tế, nếu có, cũng chỉ là những cơn mưa rào hạ nhiệt, hoàn toàn thuận lợi cho chúng ta trekking hay khám phá. Đi Xiêm Riệp mùa xanh, bạn không phải chen chúc giữa đám đông, không bị đẩy giá các loại hình dịch vụ, và đền Angkor Wat chỉ có vài nhóm khách du lịch tụ tập để tham quan, không như tháng 10 trở đi, có đến vài trăm người đã túc trực từ 4 giờ sáng.
Ảnh: CHQCQ
Như câu thơ của Nguyễn Bỉnh Khiêm “Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ”, tôi chọn khám phá khu đền từ sáng sớm.
6 giờ sáng, không một bóng người, chỉ có những phiến đá được xếp đặt khéo léo thành nhiều tầng bậc vững chãi đợi tôi. Ở đây có những bể đá chứa nước đặt ở mỗi tầng, dành riêng cho từng giai cấp. Vào mùa mưa, nước trời đọng trong vắt. Các phận người lấy nước thiêng ở tầng phù hợp để tẩy rửa. Bể đá ở tầng cao nhất dành cho bậc quân vương. Lạc vào đây như di chuyển tới không gian – thời gian khác. Sự huy hoàng thủơ nào tưởng như đã biến mất cùng những đổ vỡ sứt mẻ của cột kèo, song vẫn toát lên vẻ đẹp bề thế đến kinh ngạc. Đi dạo buổi sớm nơi đây, không chỉ có bước chân mình, dường như ta còn được nghe thấy cả thanh âm hoàng kim của một thời quá khứ vọng lại.
Ảnh: CHQCQ
Thực đúng như cái tên, Angkor Wat tức là Thành Phố Của Những Đền Đài. Quần thể được công nhận là Di sản Văn hoá Thế giới vào năm 1992. Vẻ đẹp vừa vững chãi tịch mịch lại vừa kì công kiêu hãnh của ngôi đền không khỏi khiến người ta trầm trồ thích thú, muốn quay lại nhiều lần. Angkor Wat đặc biệt đến độ bất kì mùa nào, thời tiết ra sao, sáng hay tối cũng đều tự thân toả sáng theo cách riêng.
Giờ thì tôi hiểu và không cười đám đông đặt máy quay phim chụp ảnh kia nữa, bởi vẻ đẹp của nơi này thực sự xứng đáng với sự ngưỡng mộ của cả thế giới.
Cát, cắt và đắp điếm
Angkor Wat và vô vàn đền đài khác ở đây đều mang dáng vẻ tàn tích, song lại “trẻ” hơn nhiều so với tuổi thực. Phần lớn các di sản được dựng nên từ đá sa thạch, hay còn gọi là đá cát kết, lâu dần chuyển sắc lục lam, đỏ, vàng, trắng. Màu nào cũng vậy, đá vẫn mang dáng vẻ mộc mạc, gần gũi và tươi mới cùng thời gian, khiến người ta khó lòng tin rằng vẻ đẹp ấy đã có tuổi đời nghìn năm tuổi hơn. Bao quanh mỗi di tích chỉ là một sợi dây thừng chăng hờ, nhắc nhở du khách không chạm vào những hoa văn chạm khắc vốn đã quá mong manh trước sự mài mòn của thời gian. Bền bỉ mà cũng dễ phai nhạt, đó là đặc điểm của những hạt cát bé mọn.
Ảnh: CHQCQ
Dạo quanh Angkor Wat hay bất kỳ ngôi đền nào khác, du khách sẽ bắt gặp đủ các vị Phật, các bậc guru, cùng thần Vishnu, thần Shiva… Ngay cái tên Xiêm Riệp cũng đã mang một tầng lịch sử riêng, nghĩa là “Xiêm bại trận”, trong đó “Xiêm” ám chỉ Thái Lan. Bởi vậy, khi đến Xiêm Riệp cũng như bất kỳ vùng đất nào khác, du khách nên lưu ý tránh những chủ đề nhạy cảm liên quan đến tôn giáo hay sắc tộc. Mỗi khi một vị tướng chiến thắng, đền đài mới lại được dựng lên, trong khi đền cũ được chỉnh sửa để khắc ghi chiến công lên những phiến sa thạch. Đi dạo quanh đền, không khó để nhận ra trên các bức tường đá kết, đằng sau vị thần đang cưỡi chim lại có một vị khác đang ngồi đài sen mờ nhạt. Mỗi lần đổi ngôi, các biểu tượng tôn giáo cũ lại một lần nữa bị xóa bỏ. Ở đây, thay vì bị đốt phá, các pho tượng bị chặt đầu. “Họ” vẫn ở đó, dần biến mất, nhưng không thể siêu thoát hoàn toàn.
Những tàn tích kia, mang vẻ đẹp của sự hưng thịnh lẫn suy tàn, được xây nên từ những hạt cát nhỏ bé, vĩnh viễn tồn tại cùng nhân gian.
Sống chậm giữa phố vui
Trái tim Xiêm Riệp giờ đây không chỉ lưu giữ những tàn tích hoài cổ cùng những câu chuyện cổ tích và sử thi, mà còn có nguyên dãy phố đêm xập xình vui vẻ. Đủ mọi hàng quán với ánh đèn muôn màu, Phố Pub thu hút khách du lịch, người dân bản địa cũng ghé qua mỗi tối, để chụp ảnh, rồi tiện đi dạo mấy khu chợ đêm nhộn nhịp quanh đó.
Tôi vào một quán pub rộng rãi và hiện đại, đang phát nhạc The Weeknd, lại bất ngờ chuyển sang một bản remix của Đức Phúc. Cũng không lạ, bởi người dân Lào và Campuchia vốn rất ưa chuộng và thông thạo nhạc trẻ Việt từ bao lâu nay. Khi biết tôi từ Việt Nam sang, DJ và bartender tiện thể nhờ tôi tìm các bài hát họ yêu thích mà chưa kịp biết tên.
Phố Pub không có mùa thấp điểm, tối nào cũng sôi động, không kén chọn tây – ta, miễn là bạn có túi tiền rủng rỉnh. Ảnh: Tư liệu
Thực tế, người Xiêm Riệp thích đi chơi cả vào ban ngày. Một phần quen với điều kiện thời tiết nắng gió, phần khác, khá may mắn, thành phố di sản này có mật độ phủ xanh dày đặc. Bóng râm khắp nơi, cổ thụ khắp chốn, kèm theo nhiều hồ ao sông suối, lại ken đặc di tích, thay vì hạ tầng bê tông hay các toà nhà cao tầng. Vậy nên, qua đây du lịch, chúng ta không đơn thuần được đắm mình trong tri thức lịch sử và thẩm mỹ, mà tiện thể thanh lọc hơi thở lẫn tâm trí. Một buổi chiều lúc đầu giờ, khi đến thăm một ngôi chùa, tôi bắt gặp một nhóm người đang cắm trại ngoài đường, trên bãi cỏ được phủ bóng râm mát. Ngẫu nhiên cười chào nhau, bất ngờ họ mời tôi một lon bia ướp lạnh. Ở Campuchia, người ta sống thuận tự nhiên, họ có thể cắm trại ở bất kì đâu một cách bình thản.
Từ trung tâm ra sân bay, quốc lộ sạch sẽ, đôi lúc điểm đốm vài ba hàng quán khiêm tốn với mấy cái ghế nhựa đỏ gọn ghẽ. Khói lam chiều len lỏi giữa mùi cỏ, mùi lúa. Những chiếc xe máy “tan đồng” về cũng không buồn phóng nhanh.
Những mảnh đời sống cứ chậm rãi trôi.
Vẻ đẹp của sự biến mất.
Bài và ảnh: CHQCQ
Xem thêm
Du lịch Thái Lan và hành trình ngược dòng
