Nhà hàng One River nằm trên con đường Lý Tự Trọng rợp bóng me xanh của Sài Gòn, kể câu chuyện về hạ lưu sông Mekong với nền ẩm thực trải dài qua Việt Nam, Lào và Campuchia. Được cải tạo từ một căn nhà phố bởi studio sgnhA, công trình rộng 333m² đặt một câu hỏi thú vị: làm thế nào để không gian kiến trúc phản ánh được tinh thần của một dòng sông?
Câu chuyện bắt đầu từ nhiều năm trước, khi Nguyễn Thị Kim Oanh – chủ nhà hàng dành hàng tháng rong ruổi dọc các vùng sông Mekong, tham gia các lớp nấu ăn bản địa tại Lào, Campuchia và miền Tây Nam Bộ. Nhà hàng này là một dự định được ấp ủ từ hơn một thập kỷ, đánh dấu sự trở lại với ngành F&B của chị sau 5 năm tạm dừng. Cái tên One River vừa phản ánh câu chuyện ẩm thực, vừa là một phần hiện thân của chị, một người mang mệnh thủy: “Nước làm phì nhiêu đất, làm sinh sôi và nảy nở sự sống. Nước linh hoạt, sống động, có thể len lỏi qua những khe hẹp và làm mòn đá… Có một kết nối mạnh mẽ với lòng sông rộng mà tôi đang hướng về.
Lối vào nhà hàng nằm giữa một khu vườn trồng các loại thảo mộc quen thuộc trong bữa cơm của người miền Tây. Ảnh: Quang Trần
Thách thức đầu tiên của sgnhA đến từ đặc tính mặt bằng: một căn nhà phố dài với nhiều cao độ sẵn có. Thay vì phân chia không gian theo kiểu truyền thống, nhóm thiết kế chọn cách can thiệp vào trục giao thông đứng, điều chỉnh vị trí và hướng cầu thang từng tầng, mở các khoảng thông tầng và giếng trời để ánh sáng và tầm nhìn di chuyển xuyên suốt công trình.
Ảnh: Quang Trần
Từ lối vào, xuyên qua khu vườn gia vị, người ta đã có thể nhìn thấy cầu thang ở tầng trệt. Đây là một điểm nhìn được tính toán kỹ lưỡng để khơi gợi sự tò mò. Lên cao hơn, các không gian lần lượt mở ra, điểm kết thúc luôn là một mảng xanh, một ô trời, một tầm nhìn về phía hàng cây. Hành trình trong lòng nhà hàng, vì thế, có nhịp điệu của riêng nó. KTS Trần Quốc Khôi Nguyên chia sẻ: “Các lối giao thông hầu như đều dễ nhìn thấy nhưng luôn được đặt lệch để tạo sự dẫn dắt, đồng thời gợi mở một ý niệm về dòng chảy, tựa như cảm giác của một con nước, một dòng sông.”
Ngay trước chân cầu thang chính, sàn trũng xuống một nhịp trước khi dẫn lên bậc thang là giải pháp xử lý cao độ kỹ thuật mang ý nghĩa ẩn dụ. KTS giải thích: “Đây là một sự cưỡng bức, buộc người sử dụng phải chậm lại một nhịp, chú ý bước chân, xuống rồi lên, phải chuyển hướng để di chuyển tiếp.”
Bảng màu của One River lấy cảm hứng từ sự trù phú của vùng hạ lưu sông Mekong như đỏ phù sa, xanh cây cỏ, tím mắm, vàng nắng. Các vật liệu được chọn lọc có chủ đích và mang tính thủ công rõ rệt, từ sàn bê tông đá mài chèn đá theo đường dòng chảy, lưng ghế sơn mài hai lớp tạo độ loang, đến đệm lưng đan mây tre, đèn giấy trúc chỉ. Tại các vùng đệm chuyển tiếp giữa tầng, kết cấu sắt thép nhẹ được đặt trong sự tương phản với hệ khung bê tông cũ của ngôi nhà, gợi liên tưởng đến những kiến trúc dân gian nương theo sông nước, nơi tính ứng biến là nguyên tắc xây dựng. Điểm nhất quán xuyên suốt công trình nằm ở cách các bề mặt được xử lý: nhiều loại vật liệu và màu sắc được kết hợp với nhau thông qua các họa tiết và chi tiết kết nối như những nhánh sông tách ra rồi lại hội tụ.
Không gian ăn uống tầng 1
Không gian ăn uống tầng 1
Không gian xanh tại nhà hàng không tập trung ở một điểm mà được phân bổ theo chiều đứng của công trình, từ sân trước, sân giữa, đến sân thượng. Các khoảng xanh này, kết hợp với giải pháp lấy sáng từ mái và các ô thông tầng, nối không gian nội thất với hàng me lâu năm trên đường Lý Tự Trọng và hàng cây phía trục đường Lê Thánh Tôn, tạo ra một sự liên tục giữa trong và ngoài không có điểm ngắt rõ ràng, tựa như một dòng chảy vốn không có điểm kết thúc.
Đèn thả giấy trúc chỉ, ghế tre uốn và mây đan mang đến những điểm nhấn mộc mạc cho không gian.
Mảng xanh xuất hiện ở mọi không gian ăn uống.
Trong hai năm nghiên cứu ẩm thực trước khi mở quán, chủ nhà hàng đã hai lần chu du xuyên Lào và nhiều lần ghé Phnom Penh, Siem Reap. Hành trình đó để lại dấu ấn cụ thể trong không gian qua những hũ đất nhỏ đựng xôi Lào mang về từ Viêng Chăn, bình gốm Chăm từ Campuchia trên quầy bar, lò than và bếp giữ ấm đặt làm riêng tại Ninh Thuận theo kỹ thuật gốm Chăm truyền thống.
Không gian trải dài qua ba tầng không theo một trục thẳng. Ánh sáng ở tầng hai và tầng ba đổ xuống theo những góc xiên, tạo ra những vùng sáng tối khúc khuỷu, như đoạn sông Mekong chảy qua Nam Lào, xuôi về phía Campuchia rồi đếnViệt Nam, hình thành vùng châu thổ giàu phù sa.
Ảnh: Quang Trần
Khu vườn gia vị trước quán trồng các loại rau thơm gắn trực tiếp với thực đơn: lá nếp trong canh cà ri Khreng Cá, bạc hà trong canh tép nhảy miền Tây. Đặc biệt hơn là một loại cây leo mang về từ Luang Prabang mà người Lào gọi là Bay Yanang, hiện đang leo trên mái hiên, một loài cây ít người Việt quen mặt nhưng gắn bó sâu sắc với ẩm thực Lào.
Không gian ăn uống phía trước ở tầng 2.
Câu chuyện về cây me trong sân cũng là một chi tiết thú vị. Chủ nhà kể rằng người thuê cũ đã chặt đi cây me mà hai người con trai ông đã lớn lên cùng. Chủ nhà hàng quyết định giữ lại khoảng sân trống ấy như một sự trân trọng ký ức, rồi trồng vào đó một cây chùm ruột như một mảnh ghép của miền Tây Nam Bộ trong nhà hàng kể câu chuyện ẩm thực vùng hạ Mekong.
Gốc me cũ bị chặt đi nay được thay thế bằng cây chùm ruột thân thuộc với đời sống miền Tây Nam Bộ.
Thực hiện: Hoàng Lê | Ảnh: Quang Trần
Xem thêm
