Trong thiết kế công nghiệp hiện đại, ranh giới giữa tính ứng dụng và nghệ thuật đang dần trở nên mờ nhạt. Thế hệ nhà thiết kế mới không còn xem hình thức và công năng là hai phạm trù tách biệt. Thay vào đó, họ tìm cách dung hòa cả hai trong đường nét, vật liệu và tỉ lệ. Kết quả là những sản phẩm vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng thực tiễn, vừa mang chiều sâu biểu đạt riêng.
BST Objects from Frames: Từ đường phố đến không gian sống
BST đồ nội thất của Cara Campos có tên Objects from Frames, khám phá vòng đời và văn hóa của xe đạp thông qua thiết kế công nghiệp. Cô sử dụng những bộ khung xe đạp bị bỏ đi hoặc đã hết tuổi thọ để tái sử dụng, lắp ghép thành những món đồ gia dụng như ghế, bàn và đèn. Mục đích của Cara không đơn thuần là tái chế, mà là tôn vinh giá trị, lịch sử và kỹ thuật chế tác. Các sản phẩm trung thực với cấu trúc gốc, không làm mất nguồn gốc trước đây, thể hiện vẻ đẹp mộc mạc một cách tự hào.
Ảnh: Cara Campos
Nhà thiết kế Cara Campos bị cuốn hút bởi sự chính xác về mặt kỹ thuật của khung xe và mong muốn mang lại cho chúng một danh tính mới. Cô nhận thấy hình dáng công thái học vốn có của khung xe tự nhiên gợi mở những đường nét của đồ nội thất, khiến quá trình sáng tạo vừa trực quan, vừa sống động.
Ảnh: Cara Campos
BST Souvenir: Dáng hình của ký ức
BST Souvenir gồm bảy thiết kế sản xuất giới hạn của Palma lấy cảm hứng từ khái niệm “studiolo” (tiếng Ý là studio), mô tả không gian riêng tư thời Phục Hưng dành cho việc chiêm nghiệm, nghiên cứu, sáng tạo, sưu tập và thư giãn. Mỗi tác phẩm được cẩn trứng tỉ mỉ hoặc kết hợp những vật thể nhỏ như đồng xu cổ, tem thư, sỏi đá…, được thu thập từ nhiều nguồn, thời đại và địa điểm khác nhau, tượng trưng cho những kỷ vật, góp phần tái định nghĩa và làm giàu câu chuyện cho từng món đồ.
Ảnh: Fernando Mendes
Ảnh: Fernando Mendes
Thông qua Souvenir, Palma mời gọi người dùng khám phá và tái kết nối mối quan hệ giữa vật thể và ký ức, giữa những thứ được cóp nhặt và được gia công tinh xảo, cũng như giữa tinh thần sáng tạo không ngừng và đời sống nội tâm.
Ảnh: Fernando Mendes
Ghế Infilled: Chức năng và ý niệm
Chiếc ghế Infilled Chair của studio Soft Baroque phản ánh triết lý của hai nhà sáng lập Nicholas Gardner và Saša Štucin trong mục tiêu làm mờ đường biên giữa tính ứng dụng và ý niệm trong đồ nội thất. Sản phẩm được làm từ gỗ óc chó, được thiết kế trên khung của chiếc ghế ăn truyền thống. Chi tiết nhôm xuất hiện giữa những khoảng hở, tạo sự tương phản về thị giác lẫn tính chất của vật liệu: gỗ hữu cơ và ấm áp còn kim loại mang tính công nghiệp và lạnh. Cách tiếp cận này biến các không gian âm vốn thường không được chú ý trên thiết kế trở thành một yếu tố cấu trúc hữu hình, đóng vai trò thị giác chủ đạo không nhằm mục đích trang trí, mà để tái định nghĩa về chức năng của không gian trong thiết kế.
Ảnh: OIGÅLL PROJECTS
Bàn Zangbeto: Vũ điệu linh thiêng
Chiếc bàn của Salù Iwadi Studio lấy cảm hứng từ nghi thức Zangbeto của quốc gia châu Phi Benin – một truyền thống sống động và giàu tính biểu tượng, đại diện cho sự bảo vệ, che chở tâm linh và sự đoàn kết cộng đồng. Thiết kế chuyển tải tinh thần đoàn kết cộng đồng và che chở tâm linh của một truyền thống giàu tính biểu tượng thành một tác phẩm nghệ thuật có công năng, kết nối sâu sắc hơn với văn hóa Tây Phi thông qua ngôn ngữ thiết kế đương đại.
Ảnh: Salù Iwadi Studio
Cấu trúc tổng thể của chiếc bàn có hình nón đặc trưng của trang phục Zangbeto, được tái hiện thông qua những tấm gỗ xếp lớp xoắn ốc và tỏa tròn, gợi liên tưởng đến chuyển động xoay tròn của điệu nhảy nghi thức. Mặt bàn được chạm khắc những đường gờ xoắn ốc lan tỏa từ trung tâm, tượng trưng cho các luồng năng lượng và rung động từ nghi lễ. Sự kết hợp giữa bề mặt mờ và bóng phản ánh sự giao thoa của ánh sáng và bóng tối trong buổi lễ, còn những vân gỗ tự nhiên nhấn mạnh sự kết nối hữu cơ với đất mẹ.
Ảnh: Salù Iwadi Studio
BST Jura: Bản phối của vật liệu và hình khối
Bén duyên với thiết kế nội thất từ nghề mộc để nuôi sống đam mê âm nhạc, Zachary Nestel-Patt thành lập Ah Um Design Studio vào năm 2024 và tìm thấy những nhịp điệu sáng tạo mới. BST đầu tay mang tên Jura gồm 11 món đồ, gồm bàn, ghế, đèn và gương, thể hiện sự đối thoại táo bạo giữa các chất liệu như gỗ tự nhiên, nỉ mohair và vải bouclé. Các thiết kế được tinh giản về hình thức nhưng giàu sức gợi nhờ những đường cắt zig-zag mạnh mẽ trên gỗ và những mảng ốp gạch giúp nhấn mạnh cấu trúc. NTK đặc biệt ưu ái sử dụng gạch Mexico với kết cấu và sắc độ tự nhiên, cân bằng giữa những đối cực: thủ công và sản xuất hàng loạt, cổ điển và hiện đại, thiết kế hữu cơ và công nghiệp.
Ảnh: Ah Um
BST Pause: Tĩnh vật của tốc độ
NTK Shigeya Miyata đã sử dụng những linh kiện xe Honda đã ngừng sản xuất để thiết kế loạt vật dụng trong BST Pause. Dự án khám phá mối quan hệ giữa chuyển động và tĩnh tại bằng cách cố ý bất động hóa những bộ phận vốn được chế tạo cho cỗ máy di chuyển. Hai trạng thái đối lập được kết hợp bằng cách nhúng những bộ phận được gia công chuẩn xác vào một khối bê tông rắn chắc, làm ngưng đọng mục đích ban đầu của chúng và khơi mở những mục đích sử dụng khác thông qua những đồ vật như bình hoa, gương để bàn, ống đựng bút, khung ảnh.
Ảnh: Shigeya Miyata
Mỗi sản phẩm được sản xuất thủ công, với quy trình từ phát triển khuôn đến đúc cuối cùng đều do chính NTK giám sát. Được phát triển như một phần của sáng kiến tái chế Uppar của Honda, dự án đề xuất một cách tiếp cận khác với tái sử dụng, nhấn mạnh tính liên tục của vật liệu, sự tinh xảo trong chế tác và khả năng tái diễn giải.
Ảnh: Shigeya Miyata
Ghế Cosmic: Rắn rỏi và mềm mại
Nằm trong bộ sưu tập Futuroom của NTK Mati Sipiora, chiếc ghế mang phong cách tương lai, thể hiện sự tương phản thú vị giữa cảm nhận và hiện thực. Thiết kế có hình dáng mô phỏng những chiếc gối nhỏ nối thẳng hàng trông mềm mại, nhưng thực chất lại được làm hoàn toàn từ kim loại. Sự đối lập này tạo nên một cuộc đối thoại bất ngờ giữa vẻ ngoài ấm áp, dễ chịu và bản chất cứng, lạnh của vật liệu.
Ảnh: Mateusz Sipiora
Sản phẩm được sản xuất thủ công tại xưởng gia đình tại Ba Lan với lớp hoàn thiện thép đánh bóng nguyên bản và sơn tĩnh điện màu nổi bật. Đây là kết quả của nhiều năm nghiên cứu, thử nghiệm vật liệu và kỹ thuật chế tác. Thông qua thiết kế này, Mati thách thức định kiến thông thường về kim loại với tính chất cứng rắn, làm nó trở nên mềm mại, ấm áp và gợi cảm cảm hơn.
Ảnh: Mateusz Sipiora
BST VARMBLIXT: Sắc màu chạm đến cảm xúc
IKEA và Sabine Marcelis tiếp tục dự án hợp tác VARMBLIXT với bản cập nhật thông minh. Thay vì bề mặt bóng bẩy, chiếc đèn mang hình dáng bánh donut được phủ lớp thủy tinh mờ mịn, tỏa ra thứ ánh sáng ấm áp, êm dịu. Sản phẩm được tích hợp công nghệ hiện đại, cho phép người dùng chuyển tiếp mượt mà 12 sắc thái màu do Sabine tuyển chọn mà không làm gián đoạn tâm trạng, thông qua ứng dụng IKEA Home Smart và chuẩn Matter.
Ảnh: IKEA
Bộ sưu tập bao gồm đèn donut để bàn và đèn treo, khai thác khía cạnh trang trí của công nghệ bằng cách tích hợp các chức năng thông minh vào những hình khối thiết kế tinh tế. Các sản phẩm được ra mắt toàn cầu vào tháng 4/2026, làm bước đệm cho một bộ sưu tập lớn hơn vào năm 2027.
Ảnh: IKEA
Thực hiện: Hoàng Lê
Xem thêm
Chất thơ của kim loại trong thiết kế đồ vật
Bộ sưu tập vải Underground Vol. III: Dệt lại những biểu tượng quá khứ cho không gian đương đại
