Trong cấu trúc kiến trúc, cầu thang thường được ví như xương sống của ngôi nhà, một yếu tố mang tính kết nối và chịu lực quan trọng. Tuy nhiên, bên cạnh vai trò công năng, cầu thang còn là một thực thể thẩm mỹ độc lập, nơi các phương án thiết kế có thể được thử nghiệm linh hoạt về màu sắc, họa tiết và chất liệu mà không làm xáo trộn tổng thể không gian xung quanh. Một hệ thang gây ấn tượng ngay từ lối vào không nhất thiết phải cầu kỳ hay đồ sộ; điều quan trọng là sự tỉ mỉ trong từng chi tiết và sự đồng nhất trong tư duy thiết kế với đặc trưng sinh hoạt của gia chủ.
Thay vì chỉ tồn tại như một lối đi thuần túy hay vị trí trang trí tạm thời, cầu thang hoàn toàn có thể trở thành điểm nhấn kiến trúc bền vững trong không gian sống. Các thành phần cấu trúc như cổ bậc, tay vịn, con tiện, cùng những yếu tố mang tính cá nhân hóa như lớp sơn phủ hay thảm trải bậc, đều là những chi tiết có tiềm năng khai thác cao trong thiết kế. Từ phong cách tối giản với đường nét thanh mảnh đến xu hướng sử dụng vật liệu mới mang tính ứng dụng cao, mỗi lựa chọn đều góp phần định hình trải nghiệm di chuyển và cảm nhận thẩm mỹ trong từng bước chân.
Điểm nhấn mới cho chi tiết nguyên bản
Hệ cầu thang trung tâm trong dinh thự Paris từ thập niên 1930 được xem là bài toán kỹ thuật hóc búa nhất trong toàn bộ quá trình cải tạo. Theo Noa Peer từ studio kiến trúc OUI, cấu trúc này thực sự đồ sộ. Để tôn vinh nét nguyên bản, nhóm thiết kế đã gìn giữ sắc gỗ tự nhiên ở một số khu vực, đồng thời tạo ra một tuyên ngôn thị giác bằng cách bao phủ không gian với mẫu giấy dán tường Matrice vẽ tay thủ công – một tác phẩm từ bộ sưu tập Porter Teleo của nghệ sĩ Mỹ Kelly Porter. Các dải sáng từ đèn Musa (Vibia) điểm xuyết trên diện tường, trong khi phần thảm trải sàn và thảm dẫn được giữ lại từ chủ nhân cũ như một sợi dây kết nối với quá khứ.

Ảnh: Gaelle Le Boulicaut
Vũ điệu kẻ sọc trên những bậc thang
Như một lời tri ân đến truyền thống trang trí thời kỳ Victoria, nhà thiết kế Rhonda Drakeford từ Studio Rhonda đã phủ lên những mảng tường bên dưới hành lang các đường kẻ sọc đứng khổ lớn. Bảng màu được khơi nguồn cảm hứng từ chính những viên gạch đất nung cổ dưới sàn nhà, sau đó được dẫn dắt để chảy tràn qua cả đường gờ tường một cách ngẫu hứng.
Cầu thang đóng vai trò như mạch dẫn thị giác xuyên suốt ngôi nhà, nơi các sắc thái từ hàng tay vịn dường như thấm dần xuống từng bậc thang bên dưới. Trên diện tường, bức tranh in Runes từ Darkroom được lồng trong khung của FRMD kết hợp cùng ánh sáng dịu nhẹ từ đèn trần Luna của Design House Stockholm, tạo nên một tổng thể hài hòa giữa yếu tố hoài cổ và hơi thở đương đại.

Ảnh: Veerle Evens
Đồ họa đưa lối
Sảnh đón và cầu thang trong ngôi nhà tại London này đóng vai trò như nhịp điệu chủ đạo, định hình phong cách cho toàn bộ không gian sống. Theo Katie Glaister, đồng sáng lập của K&H Design, đây là cơ hội để kết hợp hoa văn và màu sắc theo cách hiếm có gia chủ nào dám thử nghiệm. Dù các sắc thái có sự khác biệt rõ rệt, cách chúng hòa quyện vào nhau lại tạo nên cảm giác mãn nhãn và hài hòa.
Studio thiết kế đã sử dụng mẫu thảm dẫn với họa tiết đồ họa độc bản, kết hợp cùng hệ gạch mosaic lục giác đa sắc từ London Mosaic. Thay vì tạo ra sự cạnh tranh thị giác, sự kết hợp táo bạo này hình thành một chỉnh thể thống nhất và nhịp nhàng nhờ việc sử dụng bảng màu cùng tông một cách khéo léo.

Ảnh: Paul Raeside
Tận dụng không gian trưng bày vật phẩm
Với những cầu thang có diện tích đủ rộng, việc bố trí tượng nhỏ hoặc vật phẩm trang trí dọc theo lối đi là một phương án tạo điểm nhấn hiệu quả. Trong công trình của nhà thiết kế Anik Pearson, các pho tượng độc bản được trưng bày phía bên phải cầu thang dẫn ra hành lang lộ thiên. Cách sắp đặt này không chỉ tận dụng không gian một cách hợp lý mà còn bổ sung chiều sâu thị giác, làm phong phú thêm giá trị tạo hình cho hệ thang vốn có cấu trúc đơn giản.

Ảnh: Annie Schlechter
Bản phối của đá và gỗ
Sau khi sở hữu căn hộ phía trên, chủ nhân của ngôi nhà tại Paris này đã mở rộng không gian sống cho gia đình mình. Với sự đồng hành của studio kiến trúc nội thất Batiik Studio, hai căn hộ riêng biệt đã được hợp nhất thành một không gian duplex rộng 135m2.
Tâm điểm của công trình chính là hệ cầu thang uốn lượn bằng gỗ, không chỉ đóng vai trò kết nối hai tầng lầu mà còn là một tuyên ngôn thiết kế kiêu hãnh. Nhóm thiết kế đã sử dụng một khối đá cẩm thạch hồng nguyên khối để tạo nên một bậc thang, nổi bật giữa sàn và các bậc thang màu nâu trầm ấm. “Các thiết kế của chúng tôi luôn mang tính biểu cảm mạnh mẽ. Chúng tôi luôn muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của hình khối và sự tương phản giữa các bề mặt trong mỗi dự án”, người sáng lập Rebecca Benichou chia sẻ.

Ảnh: Batiik Studio
Họa tiết bàn cờ nổi bật
Nhà thiết kế nội thất Cleme de Grivel Sader vốn có niềm đam mê mãnh liệt với màu sắc và chất liệu – một sự nhạy cảm tinh tế được bồi đắp từ những năm tháng nghiên cứu dệt may tại Central St Martins. Khi bắt tay vào thiết kế tổ ấm cho gia đình mình tại Chelsea, cô đã chọn một lối đi táo bạo, không ngần ngại sử dụng những bảng màu rực rỡ cùng họa tiết hình học sinh động.
Cầu thang tại đây là một bài thực hành về phong cách Maximalism. Sự tương phản kịch tính giữa tấm thảm họa tiết ô bàn cờ đỏ rực với sắc xanh bạc hà dịu mát của căn phòng liền kề không tạo ra sự xung đột, mà ngược lại, chúng cộng hưởng để tạo nên một sự dẫn dắt thị giác mê hoặc và tràn đầy năng lượng.

Ảnh: Helen Cathcart
Tôn vinh những đường cong
Với những cầu thang sở hữu độ cong duyên dáng, một phương án thiết kế hiệu quả là thay thế tay vịn truyền thống bằng diện tường đặc kết hợp tay nắm thanh mảnh dọc theo phía trên. Cách xử lý này vừa làm nổi bật đường nét cong của hệ thang, vừa tạo sự liền mạch về mặt thị giác. Trong công trình của nhà thiết kế Lindye Galloway, giải pháp này còn được mở rộng bằng việc bố trí một hệ ghế băng cong, được đo đạc riêng theo đúng đường cong của cầu thang. Hệ ghế lấp đầy khoảng nghỉ, biến khu vực vốn thường bị bỏ trống thành một không gian thư giãn có tính ứng dụng và thẩm mỹ cao.

Ảnh: Chad Mellon
Thực hiện: Thiên Thư
Xem thêm:
7 Ý tưởng thiết kế lan can cầu thang thẩm mỹ
Chiếc cầu thang ấn tượng kết nối hai không gian sống nhã nhặn