Trong quá trình đô thị hóa đang diễn ra với tốc độ nhanh chóng tại Hà Nội, khu Long Biên vẫn giữ lại được những vết dấu của đời sống ven đô. Villa Long Biên có tổng diện tích sàn 500m2, nằm trong một khu dân cư lâu năm, được hình thành từ thử thách cân bằng giữa những giá trị ký ức và nhu cầu sinh sống hiện đại của một gia đình ba thế hệ. Có lối sống truyền thống nhưng tư duy cởi mở, gia chủ tìm kiếm một ngôi nhà có chiều sâu sống, để mọi thành viên cảm thấy thân thuộc và gắn kết.
Ảnh: Triệu Chiến
Ảnh: Triệu Chiến
Gia đình gia chủ có sự gắn bó rõ rệt với thiên nhiên và ký ức, cùng thói quen sinh hoạt quây quần. Họ đặc biệt coi trọng những không gian chuyển tiếp như hiên, sân, hành lang, nơi những tương tác đời thường giữa các thành viên diễn ra một cách tự nhiên nhất. Quan sát này của văn phòng APDI Architecture dẫn đến quyết định thiết kế cốt lõi: ưu tiên không gian sinh hoạt chung ở vị trí trung tâm và xem các khoảng chuyển tiếp là không gian sống thực sự, không phải khoảng trống thừa.
Sơ đồ bố trí mảng xanh. Ảnh: APDI Architecture
Không gian thể hiện rõ tính cá nhân hóa nhất là khoảng sân trung tâm kết nối phòng khách, bếp và hành lang. Đây không đơn thuần là giải pháp lấy sáng hay thông gió, mà là trái tim của ngôi nhà, nơi ông bà có thể ngồi uống trà, trẻ nhỏ vui chơi, và ánh sáng tự nhiên thay đổi theo từng buổi trong ngày tạo nên một nhịp sống giàu năng lượng.
Ảnh: Triệu Chiến
Trước khi là một dự án kiến trúc, Long Biên Villa là một mảnh đất có lịch sử. Nhiều thế hệ trong gia đình đã sinh sống tại đây, để lại những dấu vết hữu hình, từ những thân cây cũ, khoảng sân, độ thoáng, và những ký ức sinh hoạt gắn liền với nếp nhà. Ngôi nhà cũ, dù không còn đáp ứng được nhu cầu sống hiện đại, vẫn mang trong mình những giá trị mà nhóm thiết kế xác định cần được bảo tồn.
Quyết định giữ lại gốc cây bưởi và hồng xiêm tác động trực tiếp đến toàn bộ bố cục mặt bằng. Các không gian sống được tổ chức xoay quanh hai lõi xanh, biến thiên nhiên thành trung tâm của ngôi nhà, thay vì chỉ là yếu tố phụ trợ. Khi ánh sáng và bóng cây thay đổi theo giờ trong ngày, bầu không khí cũng thay đổi một cách sống động.
Theo kiến trúc sư Nhâm Chí Kiên, khoảng cách lớn nhất trong một công trình đa thế hệ không nằm ở công năng mà nằm ở cảm xúc sống. Thế hệ lớn tuổi gắn bó với nếp nhà quen thuộc còn thế hệ trẻ mong muốn sự tiện nghi và tinh thần hiện đại. Giải pháp không phải là dung hòa bằng cách pha trộn phong cách, mà là tìm kiếm một ngôn ngữ kiến trúc có thể chạm đến cả hai.
Ảnh: Triệu Chiến
Tinh thần quen thuộc của ngôi nhà cũ được giữ lại thông qua cấu trúc cổng – sân – hiên – nhà, sự hiện diện liên tục của thiên nhiên trong mọi không gian, và cảm giác chuyển tiếp mềm mại giữa trong và ngoài. Trong khi đó, tính đương đại được thể hiện ở hình khối tối giản, khả năng kết nối không gian và tính linh hoạt trong sử dụng, đáp ứng nhu cầu sống mới mà không phá vỡ cảm giác thân thuộc.
Ảnh: Triệu Chiến
Về mặt không gian, mỗi tầng được sắp xếp theo logic sử dụng riêng. Tầng một dành cho ông bà, được thiết kế liền mạch với phòng khách, bếp và bàn ăn thông nhau, kết nối trực tiếp với sân trước và vườn khô trong nhà. Tầng hai là trung tâm sinh hoạt chung với thư viện, phòng sinh hoạt và sân ngoài trời. Đây là không gian tương tác tự nhiên cho cả nhà, đồng thời là tầng lấy gió và ánh sáng theo chiều đứng vào nhà. Tầng ba và tầng ba rưỡi dành cho thế hệ trẻ hơn, với vườn treo, ban công xanh và các khoảng thông tầng tạo sự kết nối thị giác giữa các lớp không gian trong khi vẫn bảo đảm tính riêng tư.
Ảnh: Triệu Chiến
Ảnh: Triệu Chiến
Ảnh: Triệu Chiến
Bảng vật liệu kiệm màu nhưng giàu chiều sâu, gồm gạch trần, gỗ, bê tông xám, đá tự nhiên, tường hiệu ứng thủ công. Tính chân thực được thể hiện rõ nét khi chiều sâu thị giác và cảm xúc được thể hiện trên bề mặt vào các khoảnh khắc trong ngày. Nội thất và kiến trúc được phát triển như một hệ thống thống nhất, hạn chế tối đa các chi tiết không cần thiết để tập trung vào tỷ lệ không gian, ánh sáng và chất cảm vật liệu.
Ảnh: Triệu Chiến
Ảnh: Triệu Chiến
Long Biên Villa phản ánh triết lý nhất quán của kiến trúc sư, không xem kiến trúc là một vật thể đóng kín, mà nên là một hệ sinh thái sống, nơi con người, ánh sáng, vật liệu và thiên nhiên liên tục tương tác với nhau. Công trình không cố gắng tạo ra một biểu tượng, mà quan tâm đến mối quan hệ giữa không gian với bối cảnh và với con người sống bên trong.
Thực hiện: Hoàng Lê | Ảnh: Triệu Chiến
Xem thêm
Hòa Xuân Villa: Gió, cây, những khoảng rỗng và khối
