Casa Arosio là công trình kiến trúc modernist tiêu biểu do kiến trúc sư người Ý Vico Magistretti thiết kế cho gia đình Arosio, nằm tại vùng Liguria – dải đất trải dài dọc bờ biển quanh Genoa. Gia chủ cùng người thân đã thường xuyên tận hưởng những kì nghỉ cuối tuần tại ngôi nhà cho đến những năm 1970, khi khu dân cư trở nên nhộn nhịp và thương mại hơn. Sau đó, họ chuyển đến hai ngôi nhà khác tại Sardinia, cũng do Vico Magistretti thiết kế, và Casa Arosio đã được bán lại. Gần đây, ngôi nhà được văn phòng Eligo Studio cải tạo, mang luồng sinh khí mới để phù hợp với nhu cầu sinh hoạt hiện đại nhưng vẫn giữ được dấu ấn kiến trúc ban đầu
Ảnh: Helenio Barbetta
Từ những năm 1950, Liguria đã thu hút giới kiến trúc Milan, khi các kiến trúc sư như Gio Ponti, Luigi Caccia Dominioni và Gianfranco Frattini nhận ra sự phong phú của cảnh quan địa phương cũng như tay nghề thủ công tinh xảo. Casa Arosio ra đời trong bối cảnh đó, như một tuyên ngôn của văn hóa Địa Trung Hải hiện đại, là sự kết hợp giữa tư duy kiến trúc tiến bộ với văn hóa và lối sống bản địa. Những bức tường trắng tinh, hình khối sắc sảo và các khối hộp xếp tầng vuông vức là những đặc điểm trong lối kiến trúc dân gian ảnh hưởng từ những công trình ven biển đặc trưng, từng làm say lòng nhiều kiến trúc sư từ Le Corbusier đến Gio Ponti. Nhờ những phẩm chất đó, Casa Arosio trở thành ví dụ điển hình cho cách các kiến trúc sư Ý thời hậu chiến bắt đầu rời xa phong cách kiến trúc duy lý nghiêm ngặt của nửa đầu thế kỷ, để chuyển sang một hướng tiếp cận chú trọng hơn vào sự kế thừa lịch sử và hòa hợp với bối cảnh địa phương.
Ảnh: Helenio Barbetta
Vico Magistretti đã hợp tác với kiến trúc sư cảnh quan Elena Balsari Berrone để tạo ra nhiều lối đi trên khu đất dốc thông qua một loạt sân vườn trên mái, hòa quyện không gian trong nhà và ngoài trời. Các bức tường bên ngoài được xử lý bằng một lớp vật liệu đặc biệt có pha những mảnh thủy tinh vỡ nhỏ để phản chiếu ánh sáng tốt hơn. Kiến trúc sư đã áp dụng phương pháp Raumplan của Adolf Loos vào thiết kế, tiếp cận bố cục không gian dựa trên các khối ba chiều thay vì mặt bằng tầng phẳng truyền thống.
Ảnh: Helenio Barbetta
Ảnh: Helenio Barbetta
Khi Eligo Studio tiếp cận dự án, tình trạng công trình xuống cấp khá nghiêm trọng. Kiến trúc sư Alberto Nespoli kể lại: “Hầu như chúng tôi phải xây dựng lại mọi thứ, nhưng luôn đặt sự tôn trọng tối đa đối với linh hồn nguyên bản của nơi này. Chúng tôi phải thêm lớp cách nhiệt mới và cập nhật hệ thống sưởi, vốn rất tiên tiến vào thời đó.” Nhóm cũng lắp thêm thang máy và điều chỉnh lại bố cục. Những khu vực chính và các yếu tố đặc trưng được giữ lại, nhưng buộc phải thay đổi công năng.
Ảnh: Helenio Barbetta
Ảnh: Helenio Barbetta
Để đảm bảo sự chính xác và tôn trọng nguyên bản, Eligo Studio đã phối hợp chặt chẽ với Fondazione Vico Magistretti, nơi cung cấp bản vẽ gốc và chi tiết kỹ thuật, đồng thời giúp các nhà thiết kế thấu hiểu tư duy cũng như cá tính của người sáng lập. Mọi thứ trong dự án đều có sự kết nối với Vico Magistretti, chẳng hạn như việc sử dụng gạch Mutina của Konstantin Grcic, một trong những học trò của ông tại Học viện Nghệ thuật Hoàng gia ở London. Kiến trúc sư Alberto Nespoli cho biết thêm: “Vào cuối những năm 1950, Vico Magistretti bắt đầu thiên về kiến trúc và thiết kế thủ công hơn thiết kế công nghiệp. Triết lý của ông rất thực dụng. Ông thiết kế không gian, đồng thời quan tâm đến cách chủ nhà sống trong đó. Điều đó rất gần với cách tiếp cận của chúng tôi.”
Ảnh: Helenio Barbetta
Với Casa Arosio, Eligo Studio không chỉ tân trang một ngôi nhà những năm 1950 để đáp ứng nhu cầu thế kỷ 21 của chủ nhà mới. Họ còn bảo vệ được những dụng ý nguyên bản của Vico Magistretti, qua đó gìn giữ một mảnh ghép quý giá của lịch sử kiến trúc hiện đại Ý.
Thực hiện: Hoàng Lê | Theo: Wallpaper*
Xem thêm
La Fábrica: Chất thơ ẩn trong tàn tích
Dinh thự Dawnridge: Di sản nghệ thuật bất hủ của huyền thoại thiết kế Tony Duquette
