Do OPEN Architecture thiết kế, công trình nằm bên bờ biển khu phát triển YEDA, thành phố Yên Đài, tích hợp nhà hát ngoài trời, không gian triển lãm kỹ thuật số, thư viện, quán cà phê và quầy bar trong một khối kiến trúc duy nhất. Các phát hiện khảo cổ tại Yên Đài cho thấy nơi đây từng là một trong những cái nôi sớm nhất của tín ngưỡng thờ Mặt Trời tại Trung Hoa cổ đại, mạch nguồn mà OPEN Architecture dựa vào để hình dung Sun Tower như một điểm kết nối giữa con người và những hiện tượng tự nhiên.
Trên đỉnh công trình là một không gian bán ngoài trời đặc biệt mang tên Phenomena Space. Ảnh: Iwan Baan
Bên cạnh tính biểu tượng, công trình còn đáp ứng nhu cầu văn hóa cấp thiết của khu đô thị ven biển đang trên đà phát triển. Thư viện và không gian triển lãm được kỳ vọng trở thành nơi khơi mở những cuộc đối thoại về cộng đồng ven biển, đồng thời góp phần nâng cao ý thức môi trường.
Dự án được vinh danh trên ELLE Deco International A-List 2025, đề cử bởi Tổng biên tập ELLE Decoration ấn bản Trung Quốc. Ảnh: Jonathan Leijonhufvud
Hình khối Sun Tower được tạo nên từ quỹ đạo chuyển động của Mặt Trời, quan sát từ chính vị trí công trình. Nhiều chi tiết kiến trúc vì thế mang tính căn chỉnh thiên văn, cạnh phía Bắc của lớp vỏ ngoài song song với ánh nắng buổi trưa vào ngày xuân phân và thu phân. Trục nhà hát ngoài trời hướng về điểm Mặt Trời mọc phía đảo Zhifu trong ngày hạ chí, còn đường hầm dẫn vào công trình lại thẳng hàng với vị trí Mặt Trời lặn của ngày đông chí. Riêng phần mái tròn trên đỉnh được đặt vuông góc với tia nắng giữa trưa ngày hạ chí.
Ảnh: Jonathan Leijonhufvud & Iwan Baan
Thay vì phụ thuộc vào điều hòa không khí, phần lớn không gian bên trong Sun Tower vận hành nhờ các giải pháp thông gió và điều tiết nhiệt thụ động. Khí trong lành được dẫn vào qua hệ thống đường hầm làm mát, khối bê tông đặc giúp hạn chế dao động nhiệt, các khoảng mở tạo luồng thông gió chéo, và hiệu ứng ống khói đẩy khí nóng thoát lên cao. Nhờ vậy, công trình vẫn giữ được sự dễ chịu cho người sử dụng trong mùa hè, đồng thời cắt giảm đáng kể mức tiêu thụ năng lượng.
Ảnh: Jonathan Leijonhufvud
Sun Tower sử dụng kết cấu vỏ mỏng bằng bê tông trắng, gồm hai lớp vỏ cong tạo thành thân chính, liên kết với nhau qua hệ sàn và đường dốc. Mặt lõm của lớp vỏ ngoài, hướng ra biển, đóng vai trò như một bộ thu âm tự nhiên, khuếch đại tiếng sóng vọng vào bên trong. Phía dưới là một nhà hát bán ngoài trời, đồng thời cũng là nơi nghỉ ngơi và ngắm cảnh.
Ảnh: Jonathan Leijonhufvud
Trên đỉnh lớp vỏ trong là thư viện và Phenomena Space. Thư viện kết hợp sách truyền thống với tài nguyên số, mở ra trải nghiệm đọc trong không gian hướng thẳng ra biển. Ngược lại, Phenomena Space là một khoảng rỗng bán ngoài trời không gán chức năng cố định, một khe mở lớn đưa cảnh biển trở thành một phần của trải nghiệm không gian, còn phía trên mái là ô tròn (oculus) cho ánh sáng và nước mưa lọt vào. Nước được thu lại trong một hồ nhỏ, nơi mặt nước xoáy nhẹ trong khoảng chín phút mỗi giờ, từ 5 giờ sáng đến 9 giờ tối, như một thiết bị đo thời gian mang tính biểu tượng.
Ảnh: Jonathan Leijonhufvud
Giữa hai lớp vỏ bê tông là khu triển lãm kỹ thuật số, trải dài theo những đường dốc uốn lượn dẫn dần lên cao. Công nghệ trình chiếu số cho phép nội dung trưng bày thay đổi linh hoạt theo từng chủ đề, trong khi các bức tường bên trong đã được xử lý sẵn để treo hiện vật hay tác phẩm nghệ thuật mà không cần can thiệp thêm vào kết cấu. Hệ thống điểm treo cũng được tích hợp trên trần, tăng khả năng thích ứng cho các hoạt động trưng bày về sau.
Ảnh: Iwan Baan
Công trình đứng trên một quảng trường mang hình dáng gợi nhớ vỏ sò, nơi kiến trúc hòa cùng sân khấu nhà hát ngoài trời thành một vòng tròn hoàn chỉnh. Khi không diễn ra biểu diễn, sân khấu này chuyển mình thành khu vực phun sương và đài phun nước. Mặt quảng trường nâng dần từ sân khấu ra phía biển, tạo thành một khán đài ngoài trời quy mô lớn.
Ảnh: Jonathan Leijonhufvud
Từ tâm quảng trường, các vòng elip đồng tâm tỏa ra như gợi lại quỹ đạo hành tinh. Cắt ngang những vòng elip ấy là một rãnh nước khắc trên nền đá, đóng vai trò một chiếc đồng hồ mặt trời. Vào ngày xuân phân và thu phân, bóng đổ từ cạnh phía Bắc tòa tháp di chuyển chính xác dọc theo rãnh này, lần lượt cắt qua từng vòng elip theo mỗi giờ trong ngày. Bên ngoài cùng, một cụm đài phun nước tái hiện 24 tiết khí của lịch phương Đông truyền thống. Vào những ngày thường, nhịp phun của chúng đồng bộ với nhịp thủy triều lên xuống ngoài khơi.
Ảnh: Jonathan Leijonhufvud
Sun Tower không chỉ là một công trình văn hóa ven biển, mà còn là điểm gặp giữa tri thức truyền thống và đời sống đô thị đương đại. Bằng hình khối, ánh sáng, âm thanh, gió và những hiện tượng tự nhiên khác, công trình chuyển hóa các yếu tố vô hình thành trải nghiệm có thể cảm nhận trực tiếp. Thay vì chỉ là nơi diễn ra hoạt động cộng đồng, Sun Tower trở thành một cách để con người nhận thức lại chính mối quan hệ của mình với tự nhiên. Giữa nhịp phát triển không ngừng của đô thị, đó là một hướng đi đáng suy ngẫm: kiến trúc, suy cho cùng, vẫn có thể là cầu nối giữa đời sống hiện đại và những quy luật đã tồn tại tự ngàn xưa.
Thực hiện: Quốc Huy | Theo: ArchDaily
Xem thêm:
Tổ hợp spa Wulingshan Eye Stone Spring: Những giếng sáng tạc từ bê tông
