Ngày nay, nhờ sự hỗ trợ của máy móc và công nghệ, hầu hết các không gian sống đều có thể được tái hiện một cách tinh tế và chân thực, cho phép người xem dễ dàng hình dung căn phòng qua màn hình hoặc trên trang báo. Thậm chí, không gian ảo cũng được tạo lập một cách sống động nhờ các phần mềm thiết kế hoặc ứng dụng AI, vốn đang trở thành chủ đề được quan tâm rộng rãi trong thời gian gần đây. Thế nhưng, cách đây hàng chục thập kỷ, đã có một họa sĩ làm được điều tương tự chỉ với giấy, bút và màu vẽ.
Không gian nhà của Bob Hope tại Los Angeles vẽ bởi Jeremiah Goodman. Ảnh: Jeremiah Goodman
Được coi là huyền thoại của làng diễn họa nội thất, họa sĩ người Mỹ Jeremiah Goodman nổi danh từ những năm 1950 với sự nghiệp lẫy lừng: ông liên tiếp trong 15 năm vẽ minh họa cho trang bìa tạp chí Interior Design, cùng nhiều ấn phẩm danh tiếng như Vogue, Harper’s Bazaar và House & Garden. Ông đã xuất bản và minh họa năm cuốn sách, đồng thời vẽ không gian cho những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn, bao gồm các nhà thiết kế nội thất Ruby Ross Wood, Billy Baldwin, Dorothy Draper, kiến trúc sư Buckminster Fuller, I.M. Pei, chính trị gia Ronald Reagan, họa sĩ Pablo Picasso, tổng biên tập Diana Vreeland, nhà thiết kế thời trang Elsa Schiaparelli, nhiếp ảnh gia Bruce Weber và nhiều người khác.
Trang bìa tạp chí Interior Design tháng 12/1967. Ảnh: Interior Design
Phòng khách của nhiếp ảnh gia Bruce Weber. Ảnh: Jeremiah Goodman
Khu vườn Á Đông của NTK/nghệ sĩ Tony Duquette tại Beverly Hills được Jeremiah Goodman vẽ năm 1987. Ảnh: Jeremiah Goodman
Dù không chú trọng thể hiện chi tiết hiện thực đến từng đường nét, các bức diễn họa của Jeremiah Goodman vẫn toát lên sinh khí mạnh mẽ nhờ những nét cọ phóng khoáng cùng cách xử lý ánh sáng và bóng đổ đầy tinh tế. Ông không tái hiến không gian một cách thụ động, mà khai phá và lý tưởng hóa chúng, tạo ra những tác phẩm đáp ứng nguyện vọng của chủ nhân, dù đôi khi chính ông cũng không muốn sống trong đó. Một ví dụ điển hình là phòng khách tại Park Avenue của Diana Vreeland, mang tên “Khu vườn địa ngục”. Nữ tổng biên tập tạp chí Vogue mong muốn căn phòng mang cảm giác như một khu vườn, nhưng là khu vườn dưới hỏa ngục. Nhà thiết kế nội thất Billy Baldwin đã hiện thực hóa đề bài đầy thách thức này bằng cách phủ toàn bộ rèm, thảm và đồ nội thất bằng màu đỏ thắm. Và với con mắt nghệ thuật riêng, Jeremiah đã thực sự thổi vào không gian ấy bầu không khí địa ngục vừa ám ảnh vừa đầy phong cách.
Diana Vreeland trong căn phòng Garden in Hell. Ảnh: Horst P. Horst
Garden in Hell qua nét cọ của Jeremiah Goodman. Ảnh: Jeremiah Goodman
Sức hút trong tác phẩm của Jeremiah Goodman còn đến từ tinh thần điện ảnh, điều không quá ngạc nhiên bởi ông từng là người đam mê màn ảnh và có thời gian làm nhà thiết kế bối cảnh và sân khấu tại Hollywood. Tuy nhiên, ông nhanh chóng nhận ra sự xa hoa phù phiếm đằng sau ánh đèn, và dần cảm thấy không phù hợp với thế giới ấy. Chỉ sau một dự án, Jeremiah quyết định từ bỏ Hollywood vì nhận thấy tài năng của mình không thực sự được trân trọng nơi chốn phồn hoa này.
Thư viện của Greta Garbo được Jeremiah Goodman vẽ năm 1990. Ảnh: Jeremiah Goodman
Chỉ với màu bột, màu nước và một cảm quan nghệ thuật giàu chất điện ảnh, Jeremiah Goodman đã tạo nên sự khác biệt cho các tác phẩm của mình. Để đạt được kỹ thuật ấy, thay vì sử dụng tay phải, ông bắt đầu tập vẽ bằng tay trái sau một tai nạn từ nhỏ và từ đó chỉ vẽ bằng tay trái. Ngoài ra, còn một đặc điểm thú vị khác: trên mỗi tác phẩm, ông chỉ ký bằng tên đệm vì cho rằng như vậy mang tính nghệ thuật hơn dùng tên thật hoặc cả họ lẫn tên.
Không gian căn hộ tại New York của NTK thời trang Reed Krakoff được Jeremiah Goodman vẽ năm 2006. Ảnh: Jeremiah Goodman
Phòng ngủ của NTK thời trang Bill Blass. Ảnh: Jeremiah Goodman
Không gian phòng ngủ của Leonard Stanley tại Hollywood được Jeremiah Goodman vẽ năm 1976. Ảnh: Jeremiah Goodman
Dù ngày nay, diễn họa nội thất bằng bút và màu gần như chỉ còn tồn tại trong các chương trình đào tạo chuyên ngành hoặc như một sở thích, nhường chỗ cho những phương thức thể hiện hiện đại và tiện lợi hơn, nhưng tác phẩm của Jeremiah Goodman vẫn giữ những giá trị nghệ thuật bền vững. Như lời nhận xét của giám tuyển Dean Rhys Morgan, Jeremiah nhắc chúng ta nhớ về những gì bàn tay con người có thể làm được trước khi nhiếp ảnh ra đời. Nhà thiết kế Bunny Williams cũng khẳng định rằng không ai ghi lại được phép màu của những không gian nội thất vĩ đại trong quá khứ một cách tài hoa như ông đã làm.
Chân dung Jeremiah Goodman
Thực hiện: Hoàng Lê
Xem thêm
Elsie de Wolfe-Người phụ nữ tiên phong với sứ mệnh làm đẹp cho đời
