Sự chuyển mình này đã biến thiết kế bền vững thành một cuộc cách mạng thực thụ về cấu trúc và ngôn ngữ vật liệu, phác thảo nên một tương lai nơi thẩm mỹ cao cấp và trách nhiệm sinh thái luôn song hành.
1. Đèn Coffire
Mỗi năm, có hàng tỷ tách cà phê được tiêu thụ và hơn 6 triệu tấn bã cà phê được thải ra bên ngoài môi trường, gây áp lực nặng nề lên xử lý chất thải toàn cầu. Để giải quyết bài toán này, nhà thiết kế Zhekai Zhang đã sáng tạo nên đèn Coffire, sử dụng bã cà phê thay thế cho các oxit kim loại độc hại trong quá trình tạo màu gốm sứ. Cốt lõi của Coffire nằm ở kỹ thuật nung nhiệt độ thấp (từ 700 đến 1000°C), được cải tiến từ phương pháp nung hầm cổ xưa. Ở mức nhiệt này, các thành phần dầu và đường trong bã cà phê bị đốt cháy, giải phóng khí carbon tương tác trực tiếp với bề mặt đất sét, tạo nên những đường vân đỏ hồng loang lổ như đá cẩm thạch. Nhờ quá trình chế tác hoàn toàn tự nhiên, mỗi chiếc đèn ra đời là một bản thể độc bản, mang vẻ đẹp hữu cơ đặc trưng.
Ảnh: Zhekai Zhang
Ảnh: Zhekai Zhang
2. Dự án tái chế The Paper Log: Shell and Core
Dự án The Paper Log: Shell and Core là minh chứng cho tư duy duy mỹ của Issey Miyake khi biến những phế phẩm công nghiệp trở thành tác phẩm nghệ thuật mang đậm dấu ấn thời gian. “Paper Log” vốn là những cuộn giấy nén – vật liệu phụ trợ dùng để bảo vệ vải trong quy trình xếp ly đặc trưng của thương hiệu, thường bị loại bỏ sau khi hoàn tất. Qua nhãn quan của Satoshi Kondo và sự cộng tác cùng Ensamble Studio, những khối giấy vô tri này được tái sử dụng như những “khúc gỗ” nguyên liệu. Bằng kỹ thuật xẻ, đục và mài thủ công tương tự như chế tác gỗ tự nhiên, kết hợp cùng các chất gia cố như sáp hay keo, đội ngũ thiết kế đã tạo nên hệ thống nội thất mô-đun vững chãi gồm ghế đôn và bàn cà phê. Điểm quyến rũ nhất nằm ở mặt cắt của sản phẩm: những lớp giấy nén chặt tạo nên đường vân tầng lớp như vòng đời của cây cổ thụ, lưu giữ cả những vệt màu loang lổ “ghost-like” từ sắc tố của những bộ trang phục đã đi qua máy xếp ly. Dự án không chỉ giải quyết bài toán rác thải mà còn là một cuộc đối thoại tinh tế giữa tính tạm thời của thời trang và sự vĩnh cửu của cấu trúc, nơi ký ức của vật liệu được hồi sinh trong một hình hài đầy chiều sâu và cảm hứng.
Ảnh: Issey Miyake
Ảnh: Issey Miyake
Ảnh: Issey Miyake
3. Ghế Bolster
Sự giao thoa giữa công nghệ in 3D quy mô lớn và vật liệu sinh học đã tạo nên chiếc ghế Bolster của Model No.- một biểu tượng cho kỷ nguyên sản xuất bồi đắp (additive manufacturing). Khung xương ghế sở hữu những đường nét hữu cơ phức tạp, được “vẽ” nên từ nhựa sinh học nguồn gốc thực vật kết hợp cùng phế phẩm gỗ tái chế. Khác với quy trình sản xuất hàng loạt truyền thống, Model No. ứng dụng mô hình sản xuất phân tán: thay vì vận chuyển thành phẩm cồng kềnh qua các đại dương, họ chuyển giao dữ liệu số đến các xưởng in 3D siêu nhỏ (micro-factories) đặt gần khu vực của khách hàng để chế tạo tại chỗ. Việc sản xuất theo yêu cầu tại địa phương này giúp triệt tiêu hoàn toàn hàng tồn kho và giảm thiểu tối đa dấu chân carbon từ khâu vận chuyển đường dài. Mọi chi tiết của ghế còn được thiết kế để có thể phân tách dễ dàng, kiến tạo một tương lai tiêu dùng bền vững và tinh gọn.
Ảnh: Model No.-
Ảnh: Model No.
4. Ghế Eames Shell
Thiết kế ghế kinh điển Eames Shell của Charles và Ray Eames đã tiến vào kỷ nguyên bền vững với phiên bản chế tác từ 100% nhựa tái chế hậu công nghiệp. Bước chuyển mình này giúp giảm 15% lượng khí thải carbon và giải cứu khoảng 122 tấn nhựa mỗi năm – tương đương 16 triệu hộp sữa chua khỏi các bãi chôn lấp. Dù thay đổi về chất liệu, diện mạo ghế vẫn giữ trọn đường cong vỏ sò cùng bề mặt lì tinh tế, đảm bảo sự thoải mái tối đa cho người ngồi. Bảng màu được làm mới với 12 lựa chọn sâu sắc như Evergreen hay Cocoa – những tông màu điềm đạm, không chạy theo xu hướng sặc sỡ nhưng vẫn vừa vặn để bộc lộ bản sắc. Đây chính là minh chứng cho triết lý của Charles và Ray Eames: thiết kế tốt luôn tiến hóa để đáp ứng nhu cầu thời đại mà không làm mất đi giá trị di sản.
Ảnh: Herman Miller
5. Ghế tái chế từ rác thải biển Kelp
Mô phỏng hình dáng những rặng tảo bẹ mềm mại dưới đáy đại dương, ghế Kelp hiện thực hóa nỗ lực bảo tồn hệ sinh thái biển thông qua ngôn ngữ vật liệu. Chiếc ghế được chế tác từ sợi gỗ và nhựa lưới đánh cá tái chế – loại rác thải đại dương nguy hiểm nhất nhưng cũng bền bỉ nhất bởi nhựa dùng để làm lưới có độ dai vượt trội so với nhựa thông thường. Thông qua kỹ thuật in 3D, studio Interesting Times Gang đã tối ưu hóa những đường cong để mang đến trải nghiệm thoải mái tuyệt đối cho người sử dụng, đồng thời giữ trọn vẻ đẹp nguyên sơ với sắc xanh lục đặc trưng quyện cùng bề mặt thô mộc của sợi gỗ. Đặc biệt, ghế Kelp còn có thể nghiền nhỏ để tái sử dụng trong các chu trình in tiếp theo, tiếp nối vòng lặp không rác thải đầy tính nhân văn.
Ảnh: studio Interesting Times Gang
Ảnh: studio Interesting Times Gang
Thực hiện: Thuỳ Như
Xem thêm:
Đèn Remli làm từ phế liệu xây dựng tái chế
Vải tái chế Ame: Giải pháp khép kín vòng đời cho hàng dệt may
