Tuy thạch anh và đá hoa cương sở hữu diện mạo khá tương đồng, nhưng giữa chúng lại có những điểm khác biệt thú vị và đáng ngạc nhiên.
Dù thường bị nhầm lẫn bởi sắc độ và những họa tiết vân đá có phần tương đồng, thạch anh (quartz) và đá hoa cương (granite) lại sở hữu kết cấu và cách sử dụng riêng biệt. Từ nguồn gốc hình thành, kết cấu nội tại cho đến khả năng biểu đạt màu sắc, giữa hai loại vật liệu này tồn tại những khác biệt đầy bất ngờ. Việc thấu hiểu tường tận đặc tính của từng loại đá không chỉ giúp bạn tối ưu hóa ngân sách, mà quan trọng hơn, là tìm thấy một mảnh ghép thực sự tương thích với mục tiêu thẩm mỹ và nhịp điệu sinh hoạt của riêng mình.
Nguồn gốc của thạch anh và đá hoa cương
Đá hoa cương (granite), hay còn được biết đến với tên gọi đá lửa, được hình thành từ quá trình nguội lạnh chậm rãi của dung nham hoặc magma sâu trong lòng đất. Cấu tạo của mỗi khối đá gồm bốn khoáng chất chính: thạch anh, fenspat, mica và amphibole với nồng độ ngẫu nhiên. Chính nồng độ khác biệt của các nguyên tố đã tạo nên độ hạt đặc trưng, biến mỗi tấm đá thành một bản thể duy nhất. Hiện nay, Brazil, Ý và Hoa Kỳ là những quốc gia dẫn đầu trong việc khai thác loại vật liệu này. Đặc biệt, các mỏ đá tại Georgia, Massachusetts hay Texas của Hoa Kỳ chính là nơi cung cấp sản lượng đá hoa cương khổng lồ cho các công trình biểu tượng trên toàn thế giới.
Đá hoa cương. Ảnh: Gordon Beall
Khai thác đá hoa cương. Ảnh: SGV International
Trái ngược với sự hình thành tự nhiên thuần túy của đá hoa cương, thạch anh (quartz) là thành tựu của sự kết hợp giữa khoáng sản và công nghệ. Thực chất, thạch anh là một loại khoáng sản tự nhiên được cấu tạo từ oxy và silicone. Tuy nhiên, để trở thành những bề mặt phẳng hoàn hảo, khoảng 90% thạch anh nghiền sẽ được pha trộn cùng các chất kết dính như nhựa và polyme để tạo thành vật liệu tổng hợp. Trong giới mộ điệu, loại đá này còn thường được gọi bằng cái tên Caesarstone – tên gọi của một thương hiệu sản xuất đá danh tiếng đã góp phần định nghĩa tiêu chuẩn của thạch anh trong không gian sống hiện đại.
Thạch anh hay thường được gọi là Caesarstone, lấy từ tên một thương hiệu sản xuất đá lớn.
Độ bền
Nhìn chung, thạch anh và đá hoa cương có khả năng chịu mài mòn, không bị ảnh hưởng bởi axit như đá cẩm thạch. Tuy nhiên, cả hai đều dễ bị sứt mẻ hoặc vỡ nếu bị tác động vào điểm chịu lực yếu như các góc hay mép cạnh. Điểm khác biệt duy nhất nằm ở chỗ kết cấu của thạch anh không xốp như đá hoa cương nên chống bám bẩn tốt hơn. Đây là điểm cộng đáng cân nhắc khi lựa chọn vật liệu cho thiết kế gian bếp bởi sự khác biệt về cấu trúc này vô hình trung tạo nên những triết lý sử dụng hoàn toàn khác biệt.
Với những gia chủ bận rộn, yêu thích sự ngăn nắp nhưng có ít thời gian để chăm sóc và bảo trì nhà cửa, thạch anh chính là sự lựa chọn lý tưởng. Không chỉ có khả năng chống bám bẩn, thạch anh còn không cần phủ bóng định kỳ (resealing) như các dòng đá tự nhiên khác. Việc lược bỏ những quy trình bảo trì cầu kỳ sẽ giúp gia chủ tối ưu thời gian và chi phí.
Ảnh: Rett Peek Jr
Ngược lại, đá hoa cương lại là lựa chọn dành cho những tâm hồn yêu ẩm thực và coi căn bếp là “xưởng chế tác” thực thụ. Được tôi luyện từ dung nham nguội lạnh trong lòng đất, đá hoa cương mang trong mình khả năng chịu nhiệt mạnh mẽ đến mức có thể đặt nồi chảo nóng trực tiếp lên bề mặt đá mà không phải lo lắng về rủi ro biến dạng hay đổi màu. Đây là điều mà thạch anh không làm được bởi lớp nhựa liên kết polymer vốn nhạy cảm với nhiệt độ cao và ánh nắng trực tiếp.
Sau cùng, dù lựa chọn thạch anh hay đá hoa cương, bạn vẫn nên ưu tiên kỹ thuật bo tròn tại các góc cạnh để bảo vệ tối đa cấu trúc vật liệu trước những va chạm không đáng có trong quá trình sử dụng.
Ảnh: John Granen
Tính thẩm mỹ
Đá hoa cương với dải màu trải dài từ sắc đỏ hồng ngọc nồng nàn đến xanh ngọc bích dịu nhẹ, chính là biểu tượng của vẻ đẹp ngẫu hứng. Vì được hình thành hoàn toàn tự nhiên, mỗi khối đá là một thực thể riêng biệt với các mặt cắt chứa đựng vô số biến thể vân không trùng lặp. Nếu bạn yêu thích sự độc bản và trân trọng những sắp đặt đầy bất ngờ thì đá hoa cương sẽ là một tác phẩm nghệ thuật thực thụ trong không gian sống của bạn.
Ảnh: Douglas Friedman
Ngược lại, thạch anh lại đại diện cho sự chuẩn mực của thiết kế đương đại, thường được ưu ái sử dụng trong các không gian sống mang phong cách Minimalism hoặc Modern Classic. Khác với sự biến thiên khó đoán của đá tự nhiên, thạch anh sở hữu vẻ ngoài đồng nhất tuyệt đối, bảng màu, hạt và vân đá vô cùng phong phú nhờ công nghệ sản xuất hiện đại, cho phép các kiến trúc sư tính toán chính xác vị trí của từng đường nối trên các bề mặt lớn. Tuy nhiên, theo thời gian, việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể làm mất màu chất nhựa liên kết của thạch anh, nên lưu ý để bố trí không gian tốt hơn.
Thạch anh có thể được sản xuất với vô số màu sắc, hạt và vân.
Dù diện mạo có phần tương đồng, thạch anh (quartz) và đá hoa cương (granite) lại sở hữu những khác biệt nhất định về nguồn gốc và đặc tính sử dụng. Trong khi đá hoa cương là tác phẩm độc bản của địa chất với khả năng chịu nhiệt bền bỉ, thì thạch anh lại là biểu tượng của công nghệ hiện đại với bề mặt hoàn hảo và tính tiện lợi tối đa trong bảo trì.
Thực hiện: Thùy Như | Theo: ELLE Decor
1. Nếu muốn thiết kế bếp ngoài trời, tôi nên chọn thạch anh hay đá hoa cương?
Bạn nên ưu tiên đá hoa cương (granite). Do được hình thành từ dung nham tự nhiên , đá hoa cương có khả năng chịu được nhiệt độ cao và không bị biến đổi dưới tác động của tia cực tím. Trong khi đó, thạch anh chứa nhựa polymer liên kết dễ bị mất màu hoặc biến dạng nếu tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời trong thời gian dài.
2. Loại đá nào đòi hỏi quá trình bảo dưỡng khắt khe hơn?
Đá hoa cương đòi hỏi sự chăm sóc kỹ lưỡng hơn do có kết cấu xốp. Để giữ bề mặt luôn bền đẹp và chống thấm, loại đá này cần được phủ bóng định kỳ (resealing). Ngược lại, thạch anh với kết cấu không xốp giúp bạn lược bỏ hoàn toàn quy trình bảo trì cầu kỳ này.
3. Ngoài kỹ thuật bo tròn, còn cách nào để hạn chế tình trạng sứt mẻ ở các góc cạnh bếp không?
Bên cạnh việc bo tròn, bạn có thể tham khảo các giải pháp kỹ thuật sau để tăng cường bảo vệ bề mặt đá:
– Vát cạnh (Beveled Edge): Cắt một góc 45 độ tại mép đá để giảm diện tích tiếp xúc trực tiếp, giúp cạnh đá bền hơn trước các va chạm mạnh.
– Sử dụng nẹp kim loại: Lắp thêm nẹp inox hoặc đồng tại các vị trí xung quanh bồn rửa hoặc bếp để chịu lực thay cho đá.
– Lắp bồn rửa âm (Undermount): Hạ bồn rửa xuống dưới mặt đá giúp che chắn phần mép đá nhạy cảm, tránh va chạm trực tiếp với nồi chảo.
– Gia cố khung đỡ: Lắp đặt hệ khung chắc chắn phía dưới các mép cạnh để phân bổ lực đều hơn, ngăn ngừa nứt vỡ do áp lực cục bộ.
Xem thêm:
