Vào ngày 11/6, Viện Kiến trúc Hoàng gia Anh (RIBA) đã công bố 34 công trình chiến thắng giải thưởng RIBA International Awards for Excellence 2026, ghi nhận kiến trúc xuất sắc tại 15 quốc gia trên bốn châu lục. Trong danh sách đó, Việt Nam có hai đại diện: Terra Cotta Workshop của Tropical Space tại Quảng Nam và Urban Farming Office của VTN Architects tại TP.HCM.
Ảnh: RIBA
Terra Cotta Workshop là xưởng gốm được văn phòng Tropical Space thiết kế và hoàn thành năm 2023, nằm trong khuôn viên Xưởng đất nung Quảng Nam của gia đình nghệ nhân Lê Đức Hạ, nằm bên dòng sông Thu Bồn, nơi nghề gốm truyền thống vẫn được duy trì qua hơn hai thập kỷ, dù thế hệ trẻ trong làng đang dần rời đi. Công trình được xây dựng trên nền xưởng cũ đã không còn khả năng chống chịu bão lũ, với nhiệm vụ tạo ra không gian làm việc mới cho các nghệ nhân mà không phá vỡ tinh thần và nhịp điệu của nghề.
Ảnh: Triệu Chiến
Ảnh: Triệu Chiến
Dự án của Tropical Space thuộc hạng mục Bền vững và Phục hồi . Công trình được tổ chức quanh lò nung nguyên bản vốn đã tồn tại qua nhiều trận bão, nay được bảo tồn và bao bọc bởi một kết cấu gạch hình trụ ở trung tâm. Hai bức tường tuyến tính, một thẳng, một gấp khúc phân chia không gian thành các khu vực dành cho chế tác, giao lưu cộng đồng và lưu thông. Các mái kim loại dốc trên khung thép nhẹ tạo bóng râm cho khu vực làm việc, trong khi tường gạch đục lỗ và các khe mở ngang tầm mắt người thợ khi ngồi giữ sự kết nối thị giác giữa trong và ngoài, giữa người thợ với nhau, với khu vườn và dòng sông phía xa.
Ảnh: Hiroyuki Oki
Ảnh: Hiroyuki Oki
Gạch được chọn không đơn thuần vì tính thích ứng khí hậu, khả năng hút ẩm và điều hòa vi khí hậu bên trong, mà còn mang ý nghĩa biểu tượng: vật liệu phản chiếu mối liên kết của gia đình nghệ nhân với địa chất và lịch sử địa phương, với chính con sông đã nuôi dưỡng nghề gốm nơi này suốt nhiều thế kỷ.
Toàn bộ 34 công trình chiến thắng hiện đều được đưa vào vòng xét chọn cho danh sách rút gọn của RIBA International Prize, và người chiến thắng sẽ được công bố tại lễ trao giải Stirling Prize vào ngày 15 tháng 10 năm 2026 tại London.
RIBA International Awards for Excellence là giải thưởng uy tín dành cho các công trình kiến trúc ngoài Vương quốc Anh, tôn vinh sự đổi mới trong thiết kế, ứng dụng công nghệ bền vững và tác động xã hội có ý nghĩa. Giải được tổ chức hai năm một lần, và năm nay các công trình chiến thắng phản ánh toàn bộ phổ rộng của những gì kiến trúc có thể đạt được khi đối mặt với những thách thức của thời đại, từ ứng phó biến đổi khí hậu, phục vụ cộng đồng đến bảo tồn di sản văn hóa.
Thực hiện: Hoàng Lê
Xem thêm
Kiến trúc sư Niall McLaughlin được trao Huy chương Vàng Hoàng gia RIBA 2026
Lễ trao giải EDIDA 2026: Vinh danh những thiết kế đương đại xuất sắc
Kiến trúc sư Trần Thị Ngụ Ngôn được vinh danh tại Giải thưởng DIVIA 2025
